الفسخ هو حل العقد المقتضى لرجوع الأمر إلى ما كان فلا محالة يرجع مثل الثمن إلى الميت
ويعود بدله من الميت لأن المعاوضة كان بينه وبين البايع الفاسخ وكان العقد واردا على
مالهما فهذا من لوازم حق الخيار بما هو حق حل العقد نعم لو كان حق الخيار نظير حق
الشفعة حقا لتملك المال من المالك الفعلي بإزاء ما يملكه ما كان لأرث الزوجة وجه ولكنه
خلاف التحقيق وان مال اليه بعض السادة الأعلام في حاشيته على مكاسب الشيخ قدس
سرهما .
س 20 - خانمى سى سال قبل با فوت شوهرش مالك يك هشتم اعيانى تعدادى
درخت گردو ومتفرقة در دو پلاك زمين مشجر گرديده ودر اين مدت حاضر به تقويم
ودريافت بهاى سهم الإرث خود نشده وهر سأله يك هشتم از محصول سر درختى را برده ،
متمنى است در موارد ذيل حكم شرعي را بيان فرمائيد :
1 - نحوه تقويم أشجار وپرداخت بهاى يك هشتم اعيانى به چه طريق مىباشد آيا
درختها به قيمت زنده كه در محل خود باقي بماند بايد قيمت شود يا قيمت درختى كه بايد
ريخته شود ونيز زمينى كه درخت در فضاى آن قرار دارد مشمول يك هشتم خواهد بود يا خير ؟
2 - خانم مذكور مىتواند از فروش سهم يك هشتم امتناع نمايد وبه مالكيت خود ادامه
دهد كه در نتيجة هرگونه عمران وغرس أشجار ديگر در زمين متوقف باشد وهر سأله
يك هشتم از محصول را ببرد يا بايد به قيمت عادله فروش نمايد واگر حاضر براي فروش نشود
تكليف چيست ؟
3 - خانم مالك بهاى يك هشتم اعيانى درختها به قيمت امروز است كه نمو بيشترى
نموده يا قيمت سى سال قبل كه شوهرش فوت نموده ؟
ج 1 - در مورد سئوال با فرض وجود ولد براي شوهر ، زوجه يك هشتم از أموال منقول
ويك هشتم از قيمت بناء وأشجار را به قيمت روز موت زوج از زوج خود ارث مىبرد اگر
هنگام موت شوهر أشجار بهره وثمره موجودى داشته باشد ، از عين آن بهره وثمره نيز
يك هشتم ارث مىبرد واما از بهره وثمره سالهاى بعد به كلى ارث نمىبرد وچنانچه ورثه ميت
رضايت ندهند بايد عوض هر چه را كه برده به ورثه بر گرداند ودر صورتي كه ورثه ، در آن زمان ،
قيمت أشجار وبناء را به زن نداده باشند الآن بايد قيمت همان روز را بدهند نه قيمت امروز