ج - اگر باغ ، زائد بر مؤنه نيست واتفاقا در بعضي از سنوات محصول
زيادتر از مصرف شخصي مىدهد تخميس آن ، واجب نيست ، بلى ميوهاى كه زائد
بر مصرف شخصي است اگر عين يا قيمت آن در بين سال صرف مؤنه نشود بايد
تخميس شود .
س 51 - أشجار غير مثمرة كه منظور ، استفاده از خود آنها است وبراي
مصرف خانوادگى مىباشد بايد تخميس شود يا نه ؟ .
ج - اگر در سالى كه موقع قطع آنها است بيندازد وبه مصرف زندگى برساند
خمس ندارد . ولى اگر از آن سال ، تأخير انداخت خمس آن را بايد بدهد .
س 52 - شخصي باغي را - براي آن كه خود وعائلهاش از ميوه آن استفاده
نمايند - بخرد ويا احداث كند آيا پولى كه مصرف باغ شده خمس دارد يا نه ؟ .
ج - خمس ندارد مگر آن كه قبلا به آن پول ، خمس تعلق گرفته باشد .
س 53 - كسى كه پنجاه سال از عمرش گذشته واز در آمد كسب خود
تدريجا داراى أموال وباغهائى گرديده وتا كنون براي خود ، سال ، تعيين نكرده
وخمس هم نداده حالا مىخواهد أموال خود را تخميس نمايد آيا خمس همان مبلغ را
كه تدريجا از منافع كسب ، جمع نموده ، ودر بيست سال قبل به مصرف خريد باغ
رسانيده بايد بدهد ويا قيمت فعلى باغ را ؟ مثلا روز أول ، باغ را به ده هزار تومان
خريده ولى در اثر كوشش وآباد كردن وغرس نهال در آن ، به صد هزار تومان رسيده
است اكنون كدام يك را حساب كند ؟ .
ج - اگر باغ بخرد وآباد كند وقصدش آن باشد كه قيمت آن بالا برود
وبفروشد بايد بعد از آباد شدن ، خمس قيمت فعلى باغ را بدهد واگر خريده وآباد
كرده كه نگاهدارد واز آن استفاده كند - بدون قصد فروش - بايد خمس پولى را
كه داده وخمس آنچه به آباد شدن ، بر آن اضافه شده بدهد واما ترقى قيمت ، اگر
معامله را به ذمه انجام داده وقيمت باغ را از پولى كه خمس به آن تعلق گرفته بوده ادا
كرده ترقى قيمت سوقي ، خمس ندارد ولى چنانچه معامله را عين به عين انجام داده
وقيمت را از پولى كه خمس به آن تعلق گرفته بوده ادا نموده ويا اين كه قيمت باغ را از
عوائد سال خريد ، ادا كرده چه معامله را عين به عين انجام داده يا به ذمه ، بايد قيمت