فلسفه و علل تشريع احكام
از ديگر مواردى كه امام جواد عليه السّلام بدان پاسخ داد و براى همگان روشن نمود ، علت تشريع پارهاى از احكام شرعى بود ، از جمله اينكه « محمد بن سليمان » دليل اينكه عدهء زنان مطلّقه سه ماه ، يا سه بار حيض شدن است ، اما عده زن شوهر مرده چهار ماه و ده روز است ، از امام جواد عليه السّلام پرسيد . آن حضرت در پاسخ فرمود : « اين را شرع مقرر كرده است كه زن مطلقه سه « قرء » ( پاك شدن از حيض ) پشت سر گذارد به جهت اطمينان از عدم باردارى است . در مورد اينكه عدهء زن شوهر مرده [ چهار ماه و ده روز است ، بدانكه ] خداوند متعال براى [ به نفع ] زنان شرطى مقرر داشته كه از سر طرفدارى نبوده و بر ايشان شرطى معين فرموده ، ولى از سر ستم نبوده است . حضرت احديت آن جا كه براى ( به نفع ) زنان حكم صادر كرده ، در باب محروميت از حق همخوابگى است كه زمانى معين نموده ، مىفرمايد : « لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » ؛ « 2 » براى كسانى كه به ترك همخوابگى با زنان خود ، سوگند مىخورد ( ايلاء ) ، چهار ماه انتظار و مهلت است » . از اينرو مرد نمىتواند بيش از چهار ماه « ايلاء » ( ترك همخوابگى )