شماست ذُرِّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ؛ و از دودمانى هستيد كه از يكديگريد و خدا شنوا داناست « 1 » آن روز كه معاويه به پيشنهاد عمرو عاص كوشيد براى آشكار ساختن عدم توانايى امام مجتبى عليه السّلام به سخن گفتن ، خطابهء حضرت را قطع كند تا مردم شيفتهء بلاغت آن بزرگوار نشوند ، توانايى در هنر و بلاغت امام بر همگان متجلّى گشت . « 2 » چنانكه يادآور شديم امام حسن عليه السّلام در ساختار خطابههاى نظامى دوران پدر ارجمندش و بعد از آن ، سهم بسزايى داشت و در سخنان آن حضرت دقّت ساختار عبارات و پيوستگى عناصر آهنگ و بيان را به وضوح ملاحظه كرديم . نامهها و مكاتبات امام مجتبى عليه السّلام با عباراتى كوتاه و پرمعنا از امتياز خاصى برخوردار بود كه نمونهاى از آن را در دو نامهء حضرت ، يكى به معاويه و ديگرى به زياد بن ابيه ، كه هريك بيش از دو سطر نبودند مىتوان يافت . امام در پاسخ نخستين فرد - معاويه - كه دو تن جاسوس بر حضرت گماشته بود ، مرقوم فرمود : اما بعد ؛ ( معاويه ! ) تو دست به اعزام جاسوس زدهاى ، گويى دوست دارى خود را درگير نبرد سازى ، من در اين موضوع ترديدى ندارم ، به خواست خدا در انتظار آن باش ، خبر يافتهام كه چون نابخردان به شماتت پرداختهاى . « 3 » امام عليه السّلام طى نامهء ديگرى به زياد بن ابيه ، كه يكى از افراد باايمان را مورد
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى )ج ۴ — صفحه 296
پدیدآورندگان: منذر حكيم
ص۲۹۶
پاورقی
( 1 ) . تحف العقول 231 .
( 2 ) . به حياة الامام الحسن 2 / 398 - 300 مراجعه شود .
( 3 ) . ارشاد شيخ مفيد 189 .