تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 755

مساهمون:

ص٧٥٥
آمده است در خ 182 263 فرموده : « اين العمالقة و ابناء العمالقة ، اين الفراعنة و ابناء الفراعنة ، اين اصحاب مدائن الرسّ الذين قتلوا النبيّين . . . » رجوع شود به ( ر س س )
عمّ عموم به معنى شمول و فراگيرى و همگانى شدن و بودن است : « عمّ الشىء عموما : شمل الجماعة » « عامّ » فراگيرنده و شامل شونده و آن لفظى است كه به زياد غير محصور وضع شده است . عوام جمع عامّه است « عامة الناس » بر خلاف خاصة الناس است « عمو » برادر پدر ، « عمّه » خواهر پدر است ، « عمامه » معلوم است به علَّت احاطه به دور سر عمامه گفته‌اند . از اين لفظ موارد زيادى در « نهج » آمده است . دربارهء قوم ثمود فرموده : « ايها الناس انّما يجمع الناس الرضا و السخط و انّما عقر ناقة ثمود رجل واحد فعمّهم اللَّه بالعذاب لمّا عمّوه بالرضى » خ 201 319 ، اى مردم ، جماعت را راضى شدن به كارى و دشمن داشتن كارى در يك گروه جمع مىكند ، ناقهء صالح را فقط يك نفر كشت ولى خدا همه را عذاب فرستاد چون همه به آن كار راضى بودند . « و العدل سائس عامّ » حكمت 434 كه در « عدل » گذشت . به مالك اشتر مينويسد : « و ليكن احبّ الامور اليك . . . اجمعها لرضى الرعيّة فانّ سخط العامّة يجحف برضا الخاصّة و انّ سخط الخاصّة يغتفر مع رضى العامّة » نامهء 53 429 محبوبترين كارها نزد تو آن باشد كه خوشنودى رعيت را فراهم آورد زيرا ناخرسندى عمومى ، خوشنودى نزديكان را بىاثر مىكند ، و ناخوشنودى نزديكان با خوشنودى همگان بىزيان است
عمامه دو بار در « نهج » آمده است ، يكى آنجا كه روايت شده : روزى انس بن مالك در نزد رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله بود ، حضرت به طلحه و زبير مىفرمود : « انّكما تحاربان علَّيا و انتماله ظالمان » شما دو نفر در آينده با على جنگ خواهيد كرد در حالى كه نسبت به او ظالم هستيد . آنگاه كه حضرت به بصره آمد به انس بن مالك فرمود : برو پيش طلحه و زبير و اين قضيّه را به ياد آن دو بياور ، انس از عمل به فرمان حضرت سر بر تافت و آمد و