باب پنجاه و هفتم در حسبت بر سوزنگران و جوالدوزسازان
محتسب بايد مردى امين و كاردان به سوزنگران و جوالدوزسازان برگمارد تا سوزن فولادى را با نرم آهن « 1 » مخلوط نكنند چه نرم آهن با فولاد دمشقى قابل اختلاط است ، و بايد هر جنس جدا از جنس ديگر باشد ، و محتسب بايد صنعتگران را بدين امر سوگند دهد .
بهترين سوزنها سوزن خياطى است كه مسوده نيز خوانند و عالىترين آنها گرد چشم است .
سوزنگران موظفاند كه سوزن را پس از ساختن در آتش بگذارند و سپس سرد كنند ، زيرا فولاد پس از گداخته و سرد شدن شكننده مىشود اما غير فولاد بيشتر نرم مىگردد .
جوالدوز نيز بايد از فولاد يا نرم آهن ساخته شود و بهترين آن فولادى است . جوالدوز گونههاى مختلف دارد كه اينك براى اطلاع محتسب برخى از آنها را با تعيين وزن ياد مىكنيم . از آن جمله است حزاميه و مزابليه كه
هامش
( 1 ) - متن : ارمهان و آن مصحف نرم آهن فارسى است . ر ك : ص 151