ماليات
ماليات ارضى
عايدات گيلان بيشتر از ماليات ارضى تأمين مىشود . پايهء اين نوع درآمد روى ده مستقر شده است . دهات گيلان به دو صورت جداگانه ديده مىشود ، يا ده متعلق به يك مالك است و يا در تملك عدهاى دهقان مىباشد . براى دهات از نوع اول مسئوليت پرداخت ماليات به عهدهء مالك است ؛ و در دهاتى از نوع دوم كدخدا موظف است ماليات را جمعآورى نموده و تسليم نمايد . ماليات در مقابل هر جريب از زمينهاى زراعى در حدود پانزده قران تخمين زده مىشود ، و چنان كه ده داراى زمينهاى وسيع غير زراعى باشد ماليات به چهار پايان اهلى ، اسبها ، گوسفندها ، كندوى زنبور عسل و درخت گردو تعلق مىگيرد . در سال 1301 هجرى ( 1884 ) در ماليات ارضى با دفاتر جديد ثبت اراضى زير نظر و مراقبت مشير السلطنه تجديد نظر شد . مىگويند كه دريافت ماليات به روشى مستبدانه انجام مىگرفته است و هنوز هم مردم از اين وضع شكايت دارند . از زمانيكه جنگلهاى انبوه با طغيان سفيد رود از ميان رفت ، مالكين به درآمد خود رونق بخشيدند ؛ زيرا جنگلهائى كه به آنها ماليات تعلق نمىگرفت به صورت مزارع برنج در آمده است و از بابت آنها چيزى پرداخت نمىگردد . براى آنكه ماليات عادلانه وصول شود ترتيب ثبت اراضى كاملا ضرورى به نظر مىرسد .
ماليات متفرقه
ماليات متفرقه شامل ماليات دكانها ، حمامها ، كاروانسراها ، بازارها و اصناف است كه منبع ديگرى براى درآمد شمرده مىشود .
املاك سلطنتى ( خالصه )
در گيلان املاك سلطنتى مهمى وجود داشت كه از آن جمله املاك ضبط شدهء حاجى ميرزا آقاسى ، امير ارسلان خان ، مجد الدوله ، معتمد الدوله و سايرين مىباشد .