استراح من لا عقل له ، قال لا بل مستراح من لا عقل له .
معنى اين كلمه به پارسى : هيچ بيمارى صعب تر از كم خردى نيست ، بسبب
آنكه مردم صحيح آن باشد كه از أو افعال قويم واعمال مستقيم صادر گردد ، وهيچ
كم خردى برين گونه نيست پس هيچ كم خرد صحيح نيست ، شعر :
اى كه روز وشب از طريق علاج * در فزونى جسم وجان خودى
پارهء درخرد فزاى كه نيست * هيج بيماريى چو كم خردى
كلمهء سى وسوم - لسانك يقتضيك ما عودته ( 1 ) .
زبان تو تقاضا كند تو را آنچه عادت كردهء تو آن را .
معنى اين كلمه بتازى : عود لسانك من القول أجمله ومن الخير اكمله ،
فإنك ان عودته الشر لم تأمن ان تبدر منه أو تصدر عنه على موجب
عادتك لا على موجب ارادتك كلمة شر تكدر كاسك بل تطير رأسك .
معنى اين كلمه به پارسى : زبان را بنيك خوى بايد كرد ، وبربد خوى نبايد كرد ،
چه روا بود كه بحكم عادت بر زبان در موضعي نازك از آن بد كه بر آن خوى كرده باشد
كلمهء رود كه خداوند وزبان را زيان دارد ، شعر :
بر نكو خوى كن زبانت را * كان رود بر زبان كه خوى كند
خوى خود را چوبد گنى روزى * پيش خلقت سياه روى كند
كلمه سى وچهارم - المرء عدو ما جهله .
مرد دشمن است آن چيزى را كه نداند .
معنى اين كلمه بتازى : المرء إذا لم يعرف علما قرع ( 2 ) مروته ، ومزق ( 3 )
هامش
( 1 ) - ناظر باين است اين بيت : "
عود لسانك قول الصدق تحظ به * ان اللسان لما عودت معتاد " .
( 2 ) - زمخشري درأساس البلاغة گفته : " ومن المجاز : قرع مروته ، قال أبو ذؤيب :
حتى كأني للحواث مروة * بصفا المشرق كل يوم تقرع " .
( 3 ) - " مزق " ( بتخفيف زاي تشديد آن ) = پاره كردودر اينجا قرائت آن بتخفيف بهترست .