از مطالب فوق آشكارا معلوم مىشود رواياتى كه نسب سلطان العلماء و مولانا را به سلالهء ابو بكر مىپيوندد ، از شجرههاى مجعولى است كه بعد از زمان سلطان ولد نوشته شده است . چنان كه سيادت عبد القادر گيلانى نيز مدتهاى مديدى
هامش
- رفتهاند . چرا كه مولانا از حسام الدين نه با عبارت :
" صديق بن صديق " ، بلكه با عبارت : " صديق بن صديق بن صديق " ياد مىكند . اگر " صديق " دو بار تكرار مىشد ، ضرورتا جملهء دعايى :
" رضى عنه و عنهم به صورت تثنيه يعنى " رضى الله عنه و عنهما " به كار مىرفت . عين عبارات چنين است :
" ابو الفضائل حسام الحق و الدين حسام بن محمد بن الحسن المعروف به ابن اخى ترك بايزيد الوقت جنيد الزمان صديق بن صديق بن صديق رضى الله عنه و عنهم الارموى الاصل المنتسب الى الشيخ المكرم بما قال امسيت كرد يا و اصبحت عربيا . . . " آشكار است كه از كلمات " صديق " در آن عبارات نه ابو بكر منظور است ، نه مولانا و نه اجداد مولانا ، بلكه غرض از " صديق " شخص حسام الدين و اجداد اوست . چنان كه مقصود از " شيخ مكرم " نيز ابو بكر نيست ، بلكه مراد شيخ تاج العارفين ابوالوفاى كردى در گذشتهء 501 ه / 1107 م است كه سخن زير از اوست :
" امسيت كرديا و اصبحت عربيا " . اين شخص مؤسس طريقت وفائيه است كه بابايىهاى منتسب به طريقت او در قرن سيزدهم ميلادى در آناطولى آشوبى به پا كردند و چندين كتاب در مناقب او نوشته شده است . يكى از آنها را يكى از دراويش سيد ولايت 999 ه / 1522 م كه داماد عاشق پاشازاده نيز بوده ، از عربى به تركى ترجمه كرده است . نسخهاى از اين كتاب كه در 955 ه نوشته شده است ، در كتابخانه دانشگاه استانبول بهشمارهء 1560 موجود است :A . Go ? lpinarli : Yunus Emre , Hayati , I ? kbal Kitabevi , I ? st . 1936 , s . 56 - 60 .در مورد گويندهء عبارت فوق احتمال ديگرى هم هست كه مرحوم محمد بن عبد الوهاب قزوينى در حاشيهء كتاب : " شد الازار فى حط الاوزار عن زوار المزار " تاليف معين الدين ابو القاسم جنيد شيرازى -