احمد بن هيثم ، از على بن خطاب حلال « 1 » ، از ابراهيم بن محمّد بن حمران ، وى مىگويد : به مكَّه رفتيم و بر حضرت امام صادق عليه السّلام داخل شديم حضرت نماز بر اموات را ياد كرده و فرمودند :
مؤمن و منافق به اين شناخته مىشدند كه رسول خدا صلَّى الله عليه و آله بر مؤمن پنج تكبير و بر منافق چهار تا مىفرمودند .
حديث ( 4 )
محمّد بن الحسن رحمة الله عليه ، از محمّد بن الحسن الصفّار ، از محمّد بن عيسى « 2 » ، از كسى كه ذكرش نموده ، راوى مىگويد : حضرت رضا عليه السّلام فرمودند :
علَّت اين كه بر ميّت پنج تكبير مىگويند چيست ؟
عرض كردم : روايت مىكنند كه اين پنج تكبير از پنج نماز يوميه گرفته شده است .
حضرت فرمودند : اين ظاهر حديث است ، امّا باطنش آن است كه خداوند عزّ و جلّ پنج فريضه بر بندگان واجب نموده : نماز ، زكات ، روزه ، حج و ولايت « 3 » ، پس از هر فريضه اى براى ميّت يك تكبير قرار داده است و كسى كه ولايت را پذيرفته پنج تكبير گفته و آن كس كه ولايت را نپذيرفته چهار تكبير مىگويد و به خاطر همين است كه شما بر اموات خود پنج تكبير گفته و مخالفين شما چهار تكبير بر امواتشان مىگويند .
باب دويست و چهل و ششم سرّ اين كه مكروه است جلو جنازه مخالفين حركت نمود
حديث ( 1 )
محمّد بن على ماجيلويه رضى الله عنه از عمويم محمّد بن ابى القاسم ، از احمد بن ابى عبد الله ، از وهب ، از على بن ابى حمزه نقل كرده كه وى گفت : از حضرت ابا عبد الله عليه السّلام پرسيدم وقتى با جنازه خارج شده و آن را تشييع نمودم چه بكنم ، آيا جلو آن حركت كرده يا پشت و يا از سمت راست آن يا از جناب چپ ؟
حضرت فرمودند : اگر جنازه از مخالفين شما است جلو آن حركت مكن زيرا
هامش
« 1 » - به فرموده مرحوم شيخ در رجالش وى از اصحاب امام كاظم عليه السّلام بوده و واقفى مىباشد .
« 2 » - محمّد بن عيسى بن عبد اللَّه بن سعد بن مالك الاشعرى ، وى از شيوخ قميين و وجوه اشعريين مىباشد .
« 3 » - يعنى ولايت حضرات معصومين عليهم السّلام و مقصود اين است كه بعد از نبىّ اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله امير المؤمنين عليه السّلام و سپس اولاد طاهرينش را ولىّ بر كائنات بدانند .