ب 110 نوشته شده است . « 36 » اين بخش از روى همين چاپ در پايان چاپ مصر آمده است . ولى پيداست كه آنچه هوتسما چاپ كرده است گزيدهايست از اين بخش ( تاريخ معتزليان ) چنان كه در نسخهء چستربيتى مىبينيم .
2 - دكتر ژ . فوك « 37 » در مجلهء خاورشناسان آلمانى « 38 » شمارهء 15 ( ص 21 - 302 ) گفتارى در اين باره دارد و در همين مجله شمارهء 90 ص 298 - 321 از روى نسخهء شمارهء
Tonk )
راجپوتانا ) بندهايى مربوط به همين بخش از تاريخ معتزله را بچاپ رساند با افزودههايى از كتاب لسان الميزان و تاريخ بغداد و ميزان الاعتدال و تهذيب التهذيب و كتابهاى ديگر .
3 - در ارينتل كالج ميگزين حصهء اول جلد 20 عدد فبرورى 1944 ش مسلسل 76 ص 57 - 97 در مقالهء « كتاب الفهرست كى ملحقات » از فضل الرحمن ترجمهء همين گفتار فوك در ش 90 هست .
4 - آربرى « 39 » در مجموعهء انجمن بررسيهاى اسلامى شمارهء 1 ( دورهء 11 ) سال 1949 ص 19 - 45 از روى نسخهء چستربيتى گزيدهاى از اين بخش تاريخ معتزليان را بانگليسى با ديباچهاى دربارهء اين نسخه و اختلافى كه ميان آن و چاپ فلوگل هست با ديباچهء اين بخش در پيدايش اعتزال و با سرگذشت جاحظ ( متن عربى ) آورد .
5 - دكتر ژ . فوك « 40 » در ارمغان علمى دكتر محمد شفيع چاپ لاهور 1955 ص 51 - 74 از روى نسخهء چستربيتى سرگذشت دانشمندان معتزلى بجز سرگذشت جاحظ را بچاپ رسانده است . اين بخش كه در نسخهء چستربيتى است در دو چاپ آربرى و فوك
هامش
( 36 ) - ديباچهء رزنتال بر تاريخ الاطباء اسحاق ص 37 گفتار آربرى در مجموعهء انجمن بررسيهاى اسلامى جلد 1 - ارمغان علمى .
( 37 ) -J . Fuck( 38 ) -ZDMG( 39 ) -A . J . Arberry( 40 ) -J . Fuck