در آنجا حضرت فرمودند كه هر يك از اينها را كه سهوا يا نسيانا كرده باشد بر او چيزى نيست . و ظاهرا زراره دو مرتبه سؤال كرده باشد چون سؤال و جواب اختلاف بسيار دارد و احتمال سهو روات يا نساخ در امثال اينها بسيار بعيد است چون همه از كتاب زراره نقل كردهاند ، و اين جمع مشايخ اجازه كتابند و لهذا مثل حسين بن سعيد ابن كتب را از قاسم جوهرى و امثال او روايت كرده است از جهت اتّصال سند ، و حريز كه در كتاب خود درج كرده است كتاب زراره را بر او خوانده است و كتب فضلاء اصحاب صادقين را صلوات الله عليهم بر ايشان خوانده است و در كتاب خود به ترتيب قرار داده است .
و لهذا كتب او را از اصول أربعمائة شمردهاند و بعد از او ديگر حماد ترتيبى بهتر داد و بيشتر ذكر كرد و آن چه را خود از حضرات شنيده بود با شنيده هاى ايشان جمع نمود .
لهذا اجماع واقع شد بر تصحيح ما يصحّ عنه چون آن كتب همه در ميان بود و چون مقابله مىكردند كتب حماد را با كتب منقوله از آن واو وفا مختلف نبود و همچنين جمعى كه معاصر حماد بودند و آنها بسيار بودند و ليكن مثل صفوان و ابن ابى عمير و فضاله و يونس و بزنطى و ابن فضال را اجماع كردند بر تصحيح ما يصحّ عنهم و تفصيلش در روضه مذكور است در فهرست .
و در حديث صحيح به اسانيد متكثره كه هشت سند صحيح است از على بن جعفر منقول است كه گفت سؤال كردم از برادرم حضرت موسى بن جعفر صلوات الله عليه كه اگر شخصى نماز جهريه را كند مىتواند كه بلند بخواند حضرت فرمودند كه اگر خواهد بلند بخواند و اگر خواهد نخواند ، و شيخ اين حديث را حمل بر تقيه كرده است و اين حمل بعيد است در مسايل على بن جعفر چون از برادرش سؤال مىكرد قادر بود كه در خلوت سؤال كند و اگر
لوامع صاحبقرانى ( شرح الفقيه ) ( فارسي ) — صفحة 247
مساهمون: محمد تقي المجلسي ( الأول )
ص٢٤٧