كار آئى وآمادگى جالبى برخوردار بود . به خصوص در قرائت آنچنان تخصص وتبحر به هم
رسانده بود كه به ( امام القراء ) و ( امام شاطبى ) شهرت يافت ودر نحو وتفسير وحديث ولغت
وعلوم عربيت استادى ماهر بوده ودر تعبير خواب نيز دستى توانا داشت . وبا اينكه از هر دو
ديده نابينا وبه اصطلاح كور مادرزاد بود به علت هوش سرشار وتفطن نسبت به محيط پيرامون
خود ، حركات وگفتارها ورفتارش را طورى برگزار مى نمود كه كسى متوجه نمى شد وى نابينا
است . وى را از آنرو ( رعينى ) مى نامند چون أو را به يكى از قبائل يمن به نام ( دى رعين )
منسوب مى دارند ، چنانكه به علت نابينائى به ( ضرير ) نامبردار بود .
شاطبى در گنجور حافظه ء خويش معلومات فراوانى را اندوخته ومحفوظات زيادي را ذخيرة
كرده بود ، نزد وى صحيح بخارى ، صحيح مسلم ، موطأ مالك را مى خواندند واو از حفظ اغلاط
را خاطرنشان مى ساخت وحاضران نسخه ها را تصحيح مى كردند . ونيز در هر مبحثي نكات
دقيق وپيچده ء مربوط به همان مبحث را املاء مى نمود .
شاطبى علاوة بر مراتب علمي ، بسيار زاهد وصالح ومتقى وبرخوردار از خوى نيك بوده ،
وسخنى كه ضرورت ، آنرا ايجاب نمى كرد برزبان نمى آورد ، ودر برابر بيماريهاى سخت
ومشكلات زندگانى زبان به شكوه نمى گشود ، وهمواره به هنگام قرائت وضوء مى ساخت ،
وجلوس أو درمجلس درس توأم با وقار ومتانت بود ، وى آثار فراوانى در قرائت وتجويد وعلوم
ديگر از خود به جاى نهاد كه پاره أي از آنها عبارتند از : ( عقيلة أتراب القصائد في أسنى
المقاصد ) ، ( ناظمة الزهر في أعداد آيات السور ) ( تتمة الحرز من قراءة أئمة الكنز ) وجز آنها .
شاطبى در 28 ج 2 / 590 ه . ق در قاهره از دنيا رفت ودر ( قرافه ) در مقبره ء ( فاضليه ) به خاك
سپرده شد . يادآور مى شويم ( فيره ) به كسر فاء وتشديد وضم راء لغتي است لاتيني وبه معناى
( آهن ) ودر لاتين ( فيروم Ferrum ) وبه زبان فرانسوى ( فير Fer ) ، وبه اسپانيائى ( هييرو
Hierro ) ضبط شده است .
ت : سده ء 6 ه . ق .
كتاب ( حرز الأماني ) يا ( الشاطبية ) قصيدة أي است با قافيه ء لام : ( لاميه ) در تجويد كه
( التيسير ) أبو عمرو دانى را درآن به نظم آورده ، چنانكه در ( التحبير ) بدان أشارت دارد . اين
قصيدة مجموعا در 1137 بيت انشاء شده وبه تمام معنى روش وسبك ابتكارى را در آن به كار
برده است ، ولذا به صورت محور واستوانه أي در فن تجويد درآمده است . بر اين منظومه شروح
فراوانى نوشته شده است كه بهترين ودقيقترين آنها شرح برهان الدين إبراهيم بن عمر جعبرى
( م 732 ه . ق ) مى باشد وأين شرح ، ( كنز المعاني في شرح حرز الأماني ) نام دارد ، وجعبرى
كشاف الفهارس — صفحة 295
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص٢٩٥