مخالفت در اين موضوع ، به گروهى از اهل حديث نسبت داده شده است كه روايات ضعيفى را نقل كرده و آنها را صحيح پنداشتهاند ؛ اخبارى كه با امثال آنها نمىتوان از سلامت معلوم و قطعى قرآن دست كشيد . « 1 »
آرى ، رواياتى شاذ يا حكاياتى از پيشينيان وجود دارد كه پندار دگرگونى در برخى از واژههاى قرآن را ، هرچند به صورت اندك ، ايجاد كرده و حشويه و اخبارىهاى اهل حديث را فريفته است ؛ به گونهاى كه پنداشتهاند كتاب خدا تحريف شده است ؛ كتابى كه از پيش روى آن و از پشت سرش ، باطل بدان راه نمىيابد ؛ فرو فرستادهاى است از حكيمى ستوده [ صفات ] .
[ م / 82 ] امام مالك در موطّأ ، با سند خود به عمره ، دختر عبد الرحمان ، از عايشه نقل كرده است : « از جمله آيات نازل شدهء قرآن ، اين جمله بود : " ده بار شير دادن معلوم ، موجب محرَميت مىشود ، " آن گاه با پنج بار [ شير دادن ] ، نسخ گرديد .
هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از دنيا رفت ، اين دو آيه جزو قرآن بود و تلاوت مىشد . » « 2 »
مسلم نيز در صحيح خود ، از طريق مالك و از طريق يحيى بن سعيد ، آن را نقل كره است . « 3 »
مقصود از اين جمله كه « هنگام از دنيا رفتنِ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، اين دو آيه جزو قرآن بود و تلاوت مىشد » ، اين است كه هر دوآيهء ناسخ و منسوخ در مصحف شريف ثبت شده بود و مسلمانان ، حتى پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و هرچند به مدتى كوتاه ، آنها را تلاوت مىكردند ؛ زيرا عايشه مىگويد : « آنها در صحيفهاى زير تخت من بود . چون رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از دنيا رفت و سرگرم امور مربوط به وفات او
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 42 و 43 ، با اندكى تصرف و توضيح .
( 2 ) . موطّأ ، ج 2 ، ص 608 ؛ تنوير الحوالك فى شرح الموطّأ ، ج 2 ، ص 118 .
( 3 ) . مسلم ، ج 4 ، ص 167 ؛ دارمى ، ج 2 ، ص 157 ؛ ابو داوود ، ج 1 ، ص 62 .