4 - يمين متعلَّق به عقود يا ايقاعات
اعتبار تحقق تام متعلَّق در حنث
1 - اگر گفت : « بيع يا هبه مىكنم ؟ ؟ ص 218 » در حلف ، اظهر عدم حنث به مجرّد ايجاب است مگر با تعقّب به قبول ، مگر با قرينه يا قصد حالف .
و در وصيّت ، محتمل است كفايت ايجاب موصى ، و اظهر اناطهء به قبول است اگر چه بعد از موت باشد .
عدم حنث بر ترك عقد ، به عقد فاسد
2 - هر عقدى در حلف واقع شد ، به فاسد آن حنث واقع نمىشود ، مگر با قرينه يا قصد حالف .
حلف بر هبه
3 - اگر حلف بر هبه واقع بود ، شامل هديّه و نحله و عطيّه مىشود ؛ و اظهر عدم شمول به وقف و عُمرى و زكات واجبه و مندوبه و صدقات واجبه مثل كفارات و مندوبه است ، مگر با قرينه يا قصد عموم .
تحقق تصميم و تخصيص به وسيلهء قرينه و نيّت
4 - با قرينهء بر عموم يا خصوص آن چه مورد حلف به غير مباشرت يا به مباشرت [ است ، ] عمل به آن مىشود ؛ و با نيّت ، حكم واقعى مطابق آن است .
و اگر نيّت ، معلوم نشد يا متعلَّق به مفاد لفظ بود و قرينه تعيين نكرد ، حتى خصوصيّات فعل ( مثل حلف بر بناء از بنّا و از غير او ، و بر استحمام ، و اكل طعام خاص و شرب آب مخصوص ، و تكلَّم يا عدم آن با زوجه در وقت خاص ، و صناعات خاصه از اهل و غير اهل ، و حلف سلطان به امورى كه غالب ، تسبيب او است و به امورى كه غالب ، مباشرت او است ) اظهر در عبادات ، مباشرت ، و در توصليّات ، عموم به تسبيب از ناحيهء تشخيص سبب به واسطهء غرض ملحوظ از آن است .
پس بيع و شراء و امثال آنها محمول بر اعمّ ، و تصدّق و نحو آن محمول بر مباشرت [ مىباشند ] ؛ پس مباحات و مكروهات و مستحبّات غير عباديه از قبيل اوّل مىباشند ،