[ 410 ] م - احتياط واجب ( 1 ) آن است كه سر را به چيزهايى غير پوششى هم نپوشاند ، مثل گل و حنا و دوا و پوشال و غير اينها .
[ 411 ] م - احتياط واجب آن است كه چيزى بر سر نگذارد مثل بار براى حمل كه سر به آن پوشيده شود .
[ 412 ] م - جايز است ( 2 ) ببعض بدن خود ، سر را به پوشاند ، مثل آن كه دستها را روى سر بگذارد ، لكن ( 3 ) احتياط در ترك آن است .
[ 413 ] م - جايز نيست ( 4 ) سر را زير آب كند بلكه جايز نيست ( 5 ) زير مايع ديگرى مثل گلاب و سركه و غير آن كند . ( 6 ) [ 414 ] م - در حكم سر است بعض ( 7 ) سر ، پس نبايد بعض سر را هم به پوشاند و نه زير آب
شرح
( 1 ) - آيات عظام اراكى ، خوئى ، تبريزى : محرم نبايد سر خود را به پوشاند حتى با گل و مانند آن . ( مسأله 108 م 259 ) .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : پوشاندن سر و گوشها براى مردان حرام است ، و در اين امر تفاوتى بين پوشاندن تمام يا قسمتى از سر نيست ، و تفاوتى بين پوشاندن سر با پارچه و يا با حنا ، گل ، گذاشتن بار بر روى سر ، و يا روى دوش به طورى كه قسمتى از سر را به پوشاند ، و يا ارتماس در آب و امثال آن نمىباشد . آداب و احكام ص 161 .
آية الله صانعى : بلكه عدم جواز در آنها و در آن چه در مسأله بعد است خالى از وجه نمىباشد .
( 2 ) آية الله بهجت : احوط و اولى ترك پوشانيدن سر به قسمتى از بدن مثل دست است در غير موارد ضرورت عرفيّه يا شرعيّه . اگر چه جواز خالى از وجه نيست ( مناسك شيخ ، 25 ) .
( 3 ) آية الله نورى : از لكن احتياط . . در مناسك ايشان نيامده است .
( 4 ) آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : محرم نبايستى در آب فرو رود كه سرش زير آب برود .
آية الله سيستانى : براى محرم جايز نيست همهء سر خود را در آب فرو برد بلكه بنا بر احتياط در غير آب هم جايز نيست و فرقى در اين حكم بين زن و مرد نيست و منظور از سر در اين حكم همه قسمتى است كه بالاتر از گردن است .
آية الله بهجت : محرم نبايستى در آب فرو رود كه سرش زير آب شود و بنا بر احتياط در غير آب از مايعات ديگر ( مناسك ، مسأله 264 ) .
( 5 ) آيات عظام خوئى ، اراكى ، فاضل ، تبريزى : بنا بر احتياط .
( 6 ) آية الله غروى : مشروط بر اين كه به قصد پوشانيدن سر بوده باشد .
( 7 ) آية الله خامنه اى : جايز نيست تمام سر را زير آب كند ، ولى حرمت آن نسبت به بعض سر معلوم نيست .
آية الله مكارم : بنا بر احتياط واجب ولى ريختن آب بر سر مانعى ندارد .
آية الله خوئى : بردن بعض سر در آب مانعى ندارد . ( معتمد العروه ، ج 4 ، ص 221 ) .