در تفسير الميزان اين سؤال مطرح شده ، كه منظور از كلمات چيست ؟ چه بسا احتمال مىرود كه كلمات آن چيزى باشد كه خداوند در سوره اعراف از آن حكايت كرده است
« قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ »
( آدم و حوّا ) گفتند : پروردگارا به خودمان ستم كرديم و چنانچه ما را نيامرزى و به ما رحم نكنى به طور حتم از زيانكاران خواهيم بود .
لكن اين كلمات در سوره اعراف مساعده و موافق با آنچه در سوره بقره بيان شده ، نيست . زيرا در سوره اعراف ان كلمات
« رَبَّنا ظَلَمْنا . . . »
پيش از آيه
« قالَ اهْبِطُوا . . . :
خداوند فرمود ، فرود آييد . . . » آمده است . در صورتى كه
« فَتَلَقَّى »
آدم . . . در سوره بقره بعد از
« قُلْنَا اهْبِطُوا . . . »
و گفتيم ما فرود آييد . . . » ذكر شده است « 1 » .
بنابر اين منظور از كلمات بر طبق آيات روشن نيست . آرى اخبارى كه از دو فرق شيعه و سنّى انتشار يافته ، اين است كه منظور از « كلمات » اسمهاى اصحاب كساء عليهم السّلام هستند ، و اين اخبار ناسازگار نيست با رواياتى كه بيان داشته ، به اين كه
هامش
( 1 ) . به عبارت ديگر آن كلمات پيش از هبوط آدم بر زبان او و حوّا جارى شده است ، در صورتى كه تلقّى و دريافت كلمات كه باعث پذيرش توبه آدم و حوّا شد ، بعد از هبوط آنها بوده است . ( م ) .