نوع شغل پس اگر شغل أو مسافرت بجاى نزديك بود وسفر براه دور نمايد يا انكه حيوانيكه بان سفر
مىكرد الاغ بود بدل كرد بقاطر يا شتر يا انكه مكارى بود ملاح شد يا بعكس حكم عمليت سفر بر أو
جارى است وبتبديلات وجوب تمام بر أو متبدل نمىشود بلى مكارى اگر سوار كشتى شود يا ملاح
سوار حيوان شود براي رفتن بزيارت ونحو ان بايد قصر كند زيرا كه در غير عمل خود سفر كرده
بخلاف مكارى كه ملاح شود يا بعكس كه بايد بتمام باقي بماند زيرا كه بشغل خود مشغول است
( مسألة 52 ) كسيكه براي سياحت بأطراف زمين مىگردد وجائى را براي خود وطن قرار نداده بايد
تمام بخواند وأحوط جمع است
( مسألة 53 ) شبان گوسفند يا گاو يا شتر كه جاى مخصوص ندارد بايد اتمام كند
( مسألة 54 ) پيله ور كه شغل أو گردش كردن در دهات وبلاد است بايد اتمام كند
( مسألة 55 ) كسيكه از وطن خود اعراض كرده وسفر مىكند وهنوز جائى را وطن قرار نداده قصر كند
( مسألة 56 ) كسيكه مقر أو زمين واسعى باشد ولى هر سالى جائى از ان زمين سكنى
مىكند هر گاه از جاى سال خود بجاى ديگر رود ومسافت باشد قصر كند
( مسألة 57 ) كسيكه
شغل أو سفر است اگر شك كند كه ده روز در وطن يا غير أن مانده كه حكم وجوب تمام منقطع
شده يا كمتر مانده بايد بر اتمام باقي بماند
( شرط هشتم ) رسيدن بحد ترخص است بانكه مقدارى از
بلد دو شود كه ديوار خانه ها را نبيند وصداى اذان بلد را نشنود وتحقق يكى از دو علامت كافى است
در صورتيكه نداند علامت ديگر محقق نشده وبا علم بعدم تحقق ديگرى أحوط عمل باحتياط است
بلكه أحوط اجتماع هر دو علامت است مطلقا پس اگر يكى از دو علامت محقق شود وديگرى نشود
احتياط كند يا بجمع ميان قصر وتمام يا بتأخير نماز تا ديگرى هم محقق شود ودر برگشتن از سفر نيز
وقتيكه بحد ترخص بلد يا محل اقامه خود برسد حكم وجوب قصر منقطع مىشود هر چند بعد از رسيدن
بحد مزبور أحوط جمع بين قصر وتمام يا تأخير نماز است تا بمنزل برسد
( مسألة 58 ) حد ترخص
بخفاء ديوار خانها محقق مىشود هر چند قبه ومناره وعمارات عاليه بلد بلكه ديوار قلعه ان هنوز پيدا
باشد وكفايت مىكند خفاء صورت وشكل ديوارها هر چند شبح ان پيدا باشد
( مسألة 59 )
هر گاه بلدي را بر مكان بلندى ساخته باشند كه از راه دور ديده شود حد ترخص ان بلد جائى است
كه فرض كند ان بلد را بر مكان معتدل نه بر بلندى ونه بر پستى وانقدر از آنجا دور شوند كه بر فرض