« فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيوةً طَيِّبَةً ؛ او را حيات طيّب و پاكيزه خواهيم بخشيد » فرمود : زندگى پاكيزه قناعت است .
230 - با كسى كه روزى به او روى آورده شريك شويد كه براى بى نيازى مؤثّرتر و در روى آورى بهره سزاوارتر است .
231 - امام عليه السلام در تفسير آيهء « انَ اللّهَ يَأمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاحْسانِ ؛ خداوند به عدل و احسان فرمان مىدهد » « 1 » فرمود :
« عدالت » حقّ مردم را دادن و « احسان » بخشش بيشتر است .
232 - كسى كه با دست كوتاه ببخشد ، با دست بلند به او بخشيده مىشود .
شريف رضى رحمه الله مىگويد : معنى سخن اين است كه : آنچه انسان از اموال خود در راه خير و نيكى انفاق مىكند - هرچند كم باشد - خداوند جزا و پاداش او را بسيار مىدهد .
و منظور از « دو دست » در اينجا ، دو نعمت است كه امام عليه السلام بين نعمت پروردگار و نعمت از ناحيهء انسان را با كوتاهى و بلندى فرق گذاشته . نعمت و بخشش از ناحيهء بنده را كوتاه و آن كه از ناحيهء خداوند است ، بلند قرار داده و اين بدان جهت است كه نعمت خدا هميشگى و چند برابر نعمت مخلوق است ، چرا كه نعمت خداوند اصل و اساس تمام نعمتهاست ، بنابراين تمام نعمتها به نعمتهاى خدا باز مىگردد و از آن سرچشمه مىگيرد .
233 - امام عليه السلام به فرزندش حسن عليه السلام چنين فرمود :
كسى را به مبارزه دعوت مكن و اگر تو را به مبارزه بطلبند ، اجابت كن چرا كه دعوت كننده به مبارزه ياغى و ستمكار است و ياغى و ستمكار در هر حال مغلوب است .
234 - خصلتهاى نيك زنان ، خصلتهاى بد مردان است . ( اين خصلتها عبارتند از : ) تكبّر ، ترس و بخل .
هرگاه زنى متكبّر باشد ، بيگانه را به خود راه نمىدهد و اگر بخيل باشد مال خود و همسرش را حفظ مىكند ، و زنى كه ترسو باشد از هرچيزى كه به آبروى او صدمه بزند مىترسد و فاصله مىگيرد .
235 - به امام عليه السلام گفته شد : « عاقل » را برايمان توصيف كن ! فرمود :
عاقل كسى است كه هر چيز را در جاى خود قرار مىدهد .
عرض شد : « جاهل » را توصيف بفرماييد ! فرمود : توصيف كردم !
شريف رضى رحمه الله مىگويد : منظور اين است : جاهل كسى است كه اشيا ( كارها ) را در جاى خود قرار نمىدهد . بنابراين ترك اين توصيف
هامش
( 1 ) . سورهء نحل ، آيهء 90 .