به همين دليل به گفتهاش ترتيب اثر مىدهند . در حالى كه خداوند شما را از وضع منافقان آن چنان كه بايد آگاه ساخته و چنان كه لازم بوده اوصاف آنان را براى شما بر شمرده است ( اين منافقان ) پس از پيامبر صلى الله عليه و آله نيز به زندگى خود ادامه دادند و به پيشوايان گمراه و داعيان دوزخ با دروغ و بهتان تقرّب جستند ، پيشوايان گمراه نيز به اينها ولايت و رياست بخشيدند و آنان را حاكم ساختند و برگردن مردم سوار نمودند و به وسيلهء اينها به خوردن دنيا مشغول شدند ؛ مردم هم معمولًا همراه سلاطين و دنيا هستند ؛ مگر كسى كه خداوند او را محفوظ دارد . اين يكى از آن چهار گروه .
2 - اشتباه كاران
دوّم كسى است كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله چيزى شنيده ، امّا آن را درست حفظ نكرده ، بلكه در آن اشتباه نموده است ، ولى عمداً به آن حضرت دروغ نبسته ، آنچه در اختيار دارد روايت مىكند و به آن عمل مىنمايد و مىگويد : من از پيامبر صلى الله عليه و آله آن را شنيدم ؛ اگر مسلمانان مىدانستند اشتباه كرده از او نمىپذيرفتند ؛ خودش هم اگر توجّه پيدا مىكرد كه در آن اشتباه واقع شده ، آن را رها مىساخت و مورد عمل قرار نمىداد .
3 - اهل شبهه
سوّم كسى است كه شنيده پيامبر صلى الله عليه و آله به چيزى امر فرموده ، در حالى كه ( اين امر موقّت بوده و ) بعداً پيامبر صلى الله عليه و آله از آن نهى نموده و او نهى آن حضرت را نشنيده است .
و يا اين كه شنيده پيامبر خدا از چيزى نهى مىكند ، ولى از امرى كه بعداً نموده است بى اطّلاع مانده ، اين شخص در حقيقت « منسوخ » را فرا گرفته امّا « ناسخ » را نشنيده و حفظ نكرده است ، وى اگر مىدانست ، آنچه شنيده نسخ شده است آن را رها مىساخت و مسلمانان هم اگر مىدانستند نسخ شده آن را ترك مىنمودند .
4 - حافظان راستگو
چهارم كسى است كه نه دروغ به خدا بسته و نه بر پيامبرش ؛ از خوف خدا و براى تعظيم پيامبر صلى الله عليه و آله دروغ را دشمن مىدارد و نيز در آنچه شنيده اشتباهى برايش پيش نيامده است بلكه آن را با تمام جوانبش حفظ كرده است