مىآوردند ، اعلام كرده و آن را به ملت عرب اعلام مىكردند ، و دشمنان اسلام آن را همانند سرودى ، در همهء محفلها و مجلسها با صداى رسا مىخواندند ، و در هر مناسبتى آن را تكرار مىكردند و نسل به نسل به يكديگر تلقين مىنمودند و بسان مدعى كه در حفظ گواه خود مىكوشد ، در حراست و بقاى آن كوشش مىكردند . زيرا اين آيات بيش از تاريخ و اشعار دوران جاهلى كه كتابهاى تاريخ و جوامع ادبى را پر كرده است ، مورد علاقهء آنان بود ، و به محافل و انجمنهاى ادبى آنها ، نشاط خاصى مىبخشيد ، ولى ما از چنين معارضه ، كوچكترين اثرى نمىبينيم و نمىشنويم .
گذشته از اين ، قرآن نه تنها عرب عصر رسالت را به معارضه با خود دعوت نموده است بلكه ، تمام بشر ، و بالاتر ، همهء انس و جن را مورد خطاب قرار داده و همگى را به مبارزه طلبيده و دعوت خود را به گروهى معييّنى محصور نساخته است و با يك نداى جهانى ، پيامى به شرح زير فرستاده است :
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً
. « 1 »
« اگر انس و جن گرد آيند كه مانند قرآن بياورند هرگز اين كار را نمىتوانند انجام دهند هر چند يكديگر را كمك كنند » .
هامش
( 1 ) . اسراء : 88 .