از جهت آنست كه جاريست بر مؤنث محذوف نه از براى نقل چنان كه بعضى توهم كرده اند زيرا كه استعمال ربيب بىتا اباء مىكند از آن .
وحجور جمع حجر است ( 1 ) بكسر حاء وفتح او بمعنى كنار و ذكر اين قيد بحسب عادتست زيرا كه دختر زن مدخوله حرام مؤبد است مطلقا خواه در كنار شوهر پرورده شده باشد وخواه نه .
و ظاهر آيت آنست كه قول او ( اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ ) صفت نسائكم است در : ( مِنْ نِسائِكُمُ ) ( 2 ) نه صفت نسائكم در : ( أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ ) .
Footnote
( 1 ) ( الحجر ) بالفتح : مصدر بمعنى المنع مطلقا وحضن الانسان وهو ما دون ابطه إلى الكشح ومنه قولهم ( نشاء زيد فى حجر عمرو ) .
( الحجر ) بالكسر : مصدر و - حضن الانسان و - الحرام و - العقل لحجره صاحبه عما لا ينبغى ومنه فى القرآن ( هَلْ فِي ذلِكَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ ) .
( الحجر ) بالضم مصدر و - حضن الانسان و - الحرام .
( 2 ) كلمه ء من در قول خداى تعالى ( مِنْ نِسائِكُمُ ) من نشويه است يعنى زنانى كه ناشى ومتولدند از زنانى كه به آنها دخول كرده ايد حرامست به شما .
و كلمه ء ( اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ ) صفت من نسائكم است نه صفت ( أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ ) و نه صفت مجموع امهات وربائب به جهت اين كه ربائب اقرب وجمله ء اخيرة است و در علم عربية محقق گرديده كه وقتى كه صفتى پس از عده ء از جمله ها واقع شد آن وقت راجع مىشود به جمله ء اخيره وعلاوه از اين اگر جمله ء ( اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ ) صفت باشد به جمله ء ( أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ ) فقط آن وقت لازم آيد كه حرمت ربائب مقيد به صفت دخول بر مادرشان نباشد وحال آن كه مسلم است در شرع مقدس كه حرمت ربائب مقيد است به صفت دخول بر مادر آنها به قيام اجماع و به روايات وارده در اشتراط دخول بر امهات در حرمت ربائب وعلاوه متبادر از سياق نظم اشتراط دخول به امهات است در حرمت نكاح ربائب به طورى كه حلال است نكاح ربيبه