كاتب وگواه در طلب كتابت وگواهى از ايشان .
و بعضى به ادغام وكسر را خوانده اند و بعضى به فك ادغام وكسر راء خوانده اند كه نص است در مبنى للفاعل .
و بعضى به فك ادغام وفتح راء خوانده اند كه نص است در مبنى للمفعول وتصريح بلفظ الله در سه جمله ء آخر آيت تنبيه است بر استقلال هر يك در اشتمال بر معنى على حده و بر زيادتى تعظيم وتفخيم خداى تعالى و بر كمال اهتمام بشأن او و بر استلذاذ بذكر او وترتب ثواب جزيل بر تلفظ به اين اسم شريف .
ومخفى نماند كه آيت مذكوره دلالت مىكند بر چند حكم :
( يكى ) جواز قرض گرفتن چنان كه صادر شده از رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلَّم وامير المؤمنين و ائمه ء معصومين عليهم السلام در حال ضرورت و اما بى ضرورت مكروه است .
از جهة آن كه مرويست از رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلَّم كه فرمود ( إياكم والدين فانه مذلة بالنهار ومهمة بالليل ) يعنى دور گردانيد خود را از قرض گرفتن از جهة آن كه قرض خواريست در روز نزد آن كس كه از او قرض مىگيرند وسبب غم خوردنست در شب از فكر آن كه چگونه اداء خواهند نمود و گاهى حرام باشد مثل آن كه داند كه قادر نباشد بر اداى آن يا قصد اداء ناكردن كند .
( دوم ) جواز قرار دادن ميعاد از براى اداى دين .
( سوم ) وجوب تعيين آن ميعاد بر وجهى كه ابهامى نماند .
( چهارم ) استحباب كتابت دين .
( پنجم ) اشتراط عدالت كاتب تا امن باشد از آن كه خيانت كند در آن .
واحكامى كه مستفاد مىشود از اين آيت بسيار است چنان كه به اندك تأملى ظاهر شود ومنقول است از على بن ابراهيم كه در تفسير خود گفته كه در تمام سوره ء
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — Page 155
Contributors: أبي الفتح الجرجاني
P.155