يكى از شما پس چه گمان مىبرد آن كس اگر باشد در بدن او چرك پس غسل كند در آن جوى آب پنج نوبت آيا مىماند در بدن او چركى ؟ ظاهر است كه نمىماند سوگند به خداى مثل اين پنج غسل است نمازهاى پنجگانه مر امت مرا در محو كردن گناهان .
الاية الثالثة قوله تعالى فى سورة الروم : ( فَسُبْحانَ الله حِينَ تُمْسُونَ وحِينَ تُصْبِحُونَ ولَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ والأَرْضِ وعَشِيًّا وحِينَ تُظْهِرُونَ ) ( 17 ) يعنى به پاكى ياد كنيد خدا را به پاكى ياد كردنى كه در وقتى كه شب مىكنيد و در وقتى كه بامداد مىكنيد وستايش كنند خدا را ستايش كردنى در آسمانها و در زمين و در آخر روز و وقتى كه در پس زوال آفتاب در مىآيند .
مخفى نماند كه مراد از تسبيح وحمدى تواند بود كه مراد نمازهاى پنجگانه باشد ومؤيد اينست كه نقل كرده اند كه پرسيدند از ابن عباس كه آيا مىيابى نمازهاى پنجگانه را در قرآن گفت آرى و اين آيت را خواند وگفت كه تمسون اشارتست به نماز شام و نماز خفتن وتصبحون اشارتست به نماز بامداد وعشيا اشارتست به نماز پسين وتظهرون به نماز پيشين وبرين تقدير آيت مذكوره دالست بر وجوب نمازهاى پنجگانه در اوقات معينه .
ليكن مشهور ميان مفسران آنست كه سبحان الله وله الحمد دو خبراند بمعنى امر يعنى سبحوا للَّه واحمدوا له و اين توجيه مستلزم ارتكاب دو خلاف اصل است :
يكى حذف و ديگرى تجوز و بهتر آنست كه گفته شود كه سبحان الله والحمد دو مصدرند ساد ومسد عامل مقدر چنان كه محققان علماء عربيت قرار داده اند و عامل ايشان در اين مقام فعل متكلم نيست چنان كه مشهور است بمعنى اسبح الله سبحانا واحمده حمدا بلكه فعل مخاطبست به قرينه ء تمسون وتصبحون وتظهرون و
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — Page 108
Contributors: أبي الفتح الجرجاني
P.108