شده بود ، در اين مرحلهء بسيار دقيق ، نقشى برجسته ايفا مىكند . غزوهء « ذى العشيره » كه يك سال و نيم پس از هجرت روى داد ، اولين غزوه به فرماندهى رسول خدا ( ص ) بود كه على ( ع ) در آن شركت مىجست « 1 » . همچنين جايگاه آن حضرت در غزوهء بدر كه در آن اسلام پيروزى بزرگ خود بر بتپرستى را محقق ساخت ، مشهور است . بنا به روايت ابن اسحاق ، رسول خدا ( ص ) در هنگامهء بدر دو بيرق برافراشت ، يكى براى على ( ع ) و ديگرى براى گروهى از انصار « 2 » . همچنين على ( ع ) در كنار عمويش حمزة بن عبد المطلب و عبيدة بن حارث پيشاپيش جنگجويانى بود كه در برابر قريش قرار داشتند . به روايت ابن سعد :
« آن حضرت به سوى وليد بن عتبه برخاست و آن دو با هم درگير شدند ، على ( ع ) او را كشت . آنگاه عتبة بن ربيعه از جاى بلند شد كه حمزه به سويش شتافت و او را كشت . سپس شيبه برادر عتبه به ميدان آمد و عبيدة بن حارث ، كه در آن روز كوچكترين يار حضرت رسول ( ص ) بود ، در برابرش برآمد كه ساق پاى او با ضربتى از سوى شيبه قطع گرديد و در اين هنگام حمزه و على ( ع ) به سوى شيبه تاختند و وى را به قتل رساندند . » « 3 »
در اواخر دومين سال هجرى ، رسول اكرم در پى « سد معونه » به قرقرة الكدر هجوم آورد ؛ كه در اين غزوه بيرق در دستان على ( ع ) قرار داشت « 4 » . همچنين در غزوهء احد حضور على ( ع ) در ميان رهبران مسلمانان برجسته و بارز بود . بر اساس يك روايت تاريخى رسول خدا ( ص ) بيرق مهاجران را به وى سپرد ، در حالى كه دو بيرق انصار در دستان اسيد بن حضير ( از قبيلهء اوس ) و حباب بن منذر يا سعد بن عباده ( از قبيلهء خزرج ) قرار داشت « 5 » . وقتى جنگ درگرفت ، على ( ع ) پرچمدار لشكر مشركين أرطأة بن شرحبيل را كشت « 6 » . همچنين سواركار ديگرى از آنها را كه ابو الحكم بن أخنس بن شريق ثقفى نام داشت به قتل رساند « 7 » . و پس از بروز نارسايى و
هامش
( 1 ) ابن سعد ، غزوات الرسول و سراياه ، ص 10 .
( 2 ) ابن هشام ، همان ، ج 2 ، ص 186 .
( 3 ) ابن سعد ، همان ، ص 17 .
( 4 ) همان ؛ ص 31 .
( 5 ) واقدى ، مغازى ؛ ج 1 ، ص 215 ؛ ابن سعد ، همان ، ص 39 .
( 6 ) ابن سعد ، همان ، ص 41 .
( 7 ) همان ؛ ص 43 .