رسمهاى دربارى ايران بودند ، دار السّلام را به بغداد افسانهاى هزار و يك شب بدل كردند ، تا قهرمان اين افسانه در شهرى با نام ايرانى « بغداد » به قصّهگويى بپردازد و قهرمانان ديگر را ، اگرچه هارون الرشيد عرب قرشى باشد ، در فضايى كه يكسره رنگ و بوى ايرانى دارد به ايفاى نقش وا دارد . امّا بغداد تنها اينها نبود ، خيلى زود به بركت زمينهء مناسب و سازندهاى كه تعاليم اسلامى فراهم ساخته بود ، بويژه تسامح حياتبخش اين ديانت الهى ، صاحب مركز علمى - تحقيقى بزرگ و نامآورى مشهور به « دار الحكمه » گشت و در سالهاى بعدتر مركزيّت علمى جهان را از آن خود ساخت و بنيادگذار يكى از تمدّنهاى بزرگ بشرى شد . اين چنين بود كه راههاى سراسر جهان متمدّن آن دورهء طلايى به بغداد ختم مىشد .
شناخت اينهمه و درك دقيق و روشن هر آنچه به بخش مهمى از تاريخ شرق و جهان مربوط مىشود ، يعنى معرفت درست به اوضاع و احوال سياسى ، اجتماعى و فرهنگى امپراتورى پانصد سالهء عبّاسى بىشناخت درست و كامل از شهر بغداد ممكن نيست و مجموعهء حاضر اين امكان را براى دانشپژوهان و علاقهمندان به مطالعات اسلامى و تاريخ دولت عباسى فراهم مىسازد .
بنياد دائرة المعارف اسلامى
بغداد ( چند مقاله در تاريخ و جغرافياى تاريخى) (فارسى) — صفحه شناسنامه 8
پدیدآورندگان: اسماعيل دولتشاهى
صشناسنامه ۸