باب 11 حكم نذر صدقه به مال فراوان
خداوند تعالى مىفرمايد :
به تحقيق خداوند شما را در جايگاههاى بسيارى و در روز نبرد حنين يارى كرد ، هنگامى كه فراوانىِتان شما را به شگفتى و خودبينى واداشت ولى آن هيچ سودى به شما نرساند و زمين با همه پهناورىاش بر شما تنگ گرديد ، سپس در حالى كه روى گردانيد به عقب گريختيد « 1 » .
1140 - ( 1 ) ابراهيم بن هاشم از برخى دوستانش روايت مىكند كه : « وقتى متوكل مسموم شد ، نذر كرد كه اگر شفا يافت ، مال فراوانى صدقه دهد . پس از بهبودى از فقيهان از مقدار مال فراوان سؤال كرد و آنان با هم اختلاف كردند يكى گفت : صد هزار . ديگرى گفت : ده هزار . و هر يك دربارهء آن سخنى گفت و امر بر وى مشتبه شد تا اينكه يكى از نديمانش به نام صفعان گفت : چرا به دنبال اين سياه نمىفرستى تا از وى بپرسى ؟
متوكل گفت : اى بيچاره مقصودت كيست ؟
صفعان گفت : فرزند رضا عليه السلام .
متوكل گفت : آيا وى از اين مطالب چيزى را خوب مىداند ؟
صفعان گفت : ( اى اميرمؤمنان ) اگر تو را از اين سردرگمى نجات بخشد فلان مبلغ بايد به من بدهى و اگر پاسخ صحيح نداد صد ضربه تازيانه به من بزن !
متوكل گفت : پذيرفتم اى جعفر بن محمود ! نزد وى برو و از او دربارهء ميزان مال فراوان سؤال كن .
جعفر بن محمود نزد امام هادى عليه السلام رفت و از ميزان مال فراوان سؤال كرد . امام عليه السلام فرمود : فراوان هشتاد است .
جعفر به امام گفت : اى سرورم ! من مىدانم كه متوكل از دليل آن سؤال خواهد كرد .
امام عليه السلام فرمود : به تحقيق خداوند عز و جل مىفرمايد : « به تحقيق خداوند شما را در جايگاههاى فراوانى يارى كرد . » تعداد آن جايگاهها هشتاد موضع بود . »
اين روايت در كتابهاى مختلف با عبارتهاى گوناگون روايت شده است .
1141 - ( 2 ) ابوبكر حضرمى گويد : « نزد امام صادق عليه السلام بودم كه شخصى سؤال كرد : فرد بيمارى براى سپاسگزارى از خدا نذر مىكند كه اگر خداوند شفايش داد مال فراوانى صدقه دهد و چيزى را معين نمىكند . نظر شما چيست ؟
هامش
( 1 ) . توبه 9 / 25 .