فصل پانزدهم : ابواب عاريه
باب 1 استحباب عاريه و امانى بودن آن و حكم عاريه گرفتن از كافر
خداوند تعالى مىفرمايد :
و بخشش و احسان را در ميان خود فراموش نكنيد ، قطعاً خداوند به اعمال شما بيناست « 1 » .
كسانى كه ايشان ريا مىكنند و وسايل مورد نياز زندگى را از ديگران جلوگيرى مىكنند « 2 » .
1 - ( 1 ) ابن مسعود ، ابن عباس و سعيد بن جبير گويند : « مقصود از ماعون ، چيزهايى است كه مردم به يكديگر عاريه مىدهند ؛ مثل دلو ، داس ، ديگ و آنچه از ديگران جلوگيرى نمىشود ؛ مثل آب و نمك . »
اين مطلب بدون ذكر سند از معصوم عليه السلام نيز روايت شده است و ابوبصير از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « مقصود از ماعون ، وامى است كه مىپردازى و كار نيكى است كه انجام مىدهى و وسايل خانه است كه عاريه مىدهى و زكات نيز از آن است .
ابوبصير گفت : ما همسايگانى داريم كه وقتى چيزى را به آنها عاريه مىدهيم ، آن را مىشكنند و نابودش مىكنند ، آيا اشكالى دارد از آنها بازداريم ؟
امام عليه السلام فرمود : نه ؛ در صورتى كه اينگونه هستند ، اشكال ندارد از آنان بازداريد . »
2 - ( 2 ) ابن مسعود از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : « مقصود از ماعون كه در آيه آمده ، چيزهايى است كه عاريه داده مىشود ؛ مانند دلو ، ديگ و ترازو . »
3 - ( 3 ) جابر از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : « هر صاحب شترى حقّ آن را بهجا نياورد ، روز قيامت آن شتر در بزرگترين حالت در بيابانى وسيع و هموار مىآيد و او را به شدت لگدمال و پايمال مىكند .
يكى از اصحاب گفت : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! حق شتر چيست ؟
هامش
( 1 ) . بقره 2 / 237 .
( 2 ) . ماعون 107 / 7 - 6 .