رضى بود . شيخ طوسى شاگرد عاليقدرش پس از ذكر نام و نسبش مىنويسد : « كنيهاش ابوالقاسم و لقبش علمالهدى و الاجل المرتضى است . در علوم بسيارى يگانه روزگار بود . » پس از شيخ بزرگوار مفيد ، پيشواى فقهى شد . از جمله اساتيد وى شيخ مفيد ، هارون بن موسى تلعكبرى ، ابن نباته ، احمد بن سعيد كوفى ، حسين بن بابويه قمى ( برادر على بن محمد معروف به شيخ صدوق ) و . . . بودند . علامه حلّى وى را معلم شيعهء اماميه خوانده است . در علوم معقول و منقول و تفسير ، سرآمد روزگار خود بود . وى در پنج روز مانده از ماه ربيعالاول در بغداد رحلت كرد ، پسرش در خانهاش بر وى نماز خواند و در همان خانهاش مدفون شد .
از تأليفات وى :
1 - تنزيه الانبياء
2 - الانتصار فى ما انفردت به الامامية من المسائل الفقهية
3 - الذريعه فى اصول الشريعه
4 - المحكم و المتشابه
5 - المختصر
6 - الامالى
7 - درر الفوائد و . . .
18 - شيخ طوسى ( 385 - 460 ق )
ابوجعفر محمد بن حسن طوسى ، معروف به « شيخ الطايفه » . فقيه ، اصولى ، محدث ، مفسر ، متكلم و عالم الرجال بسيار درخشان و بزرگ جهان اسلام به ويژه تشيع . وى در خراسان زاده شد . خاندان شيخ تا چند نسل همه از علما و فقها بودهاند . در 23 سالگى به بغداد كوچ كرد و تا پايان عمر در عراق ماند و پس از استادش سيد مرتضى علم الهدى ، رياست علمى و فتوايى شيعه به او منتقل شد .
شيخ بزرگوار مدت پنج سال نزد استاد نحرير شيخ مفيد شاگردى كرد و چند سالى هم در نزد سيد مرتضى درس آموخت . به علت آشوب و هرج و مرج آن روزگار بغداد ، وى از