255 - ( 35 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه اميرمؤمنان عليه السلام فرمود : « يهوديان و مسيحيان در ميان خودشان نسبت به يكديگر حق شُفعه دارند و هيچيك از آنان بر مسلمان حق شُفعه ندارد . »
256 - ( 36 ) در همان كتاب از على عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « عدم حضور ، حق شُفعه را از ميان نمىبرد .
و فرمود : براى غايب و صغير - هنگام آمد غايب و بلوغ صغير - حق شُفعه است همان گونه كه براى غير آنها هست . »
257 - ( 37 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه ايشان دربارهء كسى كه در وقت معامله حضور داشت و سپس غايب شد ، آنگاه آمد و درخواست حق شُفعه كرد فرمود : « او حق شُفعه دارد تا وقتى كه زمان آن نگذشته است و وقت شُفعه براى حاضر ، يك سال است ، پس هرگاه يك سال از تاريخ معامله بگذرد و درخواست نكند ، حق شُفعه ندارد . »
258 - ( 38 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه دربارهء شريك غايبِ هنگام بيع فرمود :
« حق شُفعه او از ميان نمىرود تا حضور يابد ، چه از انجام معامله باخبر باشد يا بىخبر باشد . »
259 - ( 39 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « پدر براى فرزند صغيرش و وصى براى يتيم و قاضى براى يتيمِ بىوصى ، حق شُفعه را اعمال مىكنند ؛ در صورتى كه آن به مصلحت وى باشد . »
260 - ( 40 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه امام صادق عليه السلام فرمود : « حقّ شُفعه در هر عقارى وجود دارد و عقار ، درخت خرما ، زمين و خانه است و در كشتى ، نهر و حيوان ، شُفعه نيست . »
261 - ( 41 ) جابر از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : « حق شُفعه تنها در خانه و باغ وجود دارد . »
262 - ( 42 ) يونس از برخى دوستانش روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « حق شُفعه براى كيست و در چه موردى است ؟ و آيا در حيوان حقّ شُفعه است ؟ و چگونه است ؟
امام عليه السلام فرمود : شُفعه در هر چيزى مانند حيوان يا زمين يا كالا ، جارى و نافذ است در صورتى كه آن چيز مشترك ميان دو نفر نه بيشتر باشد ، آنگاه يكى از آنان سهم خود را بفروشد پس شريكش از ديگران به آن سزاوارتر است و اگر مال مشترك ، ميان بيش از دو نفر باشد براى هيچيك از آنان حق شُفعه نيست . »
و نيز روايت شده : « فقط در زمين و خانه ، حق شُفعه است . »
در كتاب من لا يحضره الفقيه روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام دربارهء حق شُفعه سؤال شد ، آنگاه روايت پيشين را ذكر كرده با اين تفاوت كه در آن آمده است : « شُفعه لازم است . »
263 - ( 43 ) در كتاب فقه الرضا آمده است : « و شُفعه بر فروشنده و خريدار است ، فروشنده حق ندارد بفروشد مگر آنكه بر شريك و همسايهاش آن را عرضه كند و خريدار - در صورت درخواست حق شُفعه از وى - حق خوددارى ندارد . »
264 - ( 44 ) سكونى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « در كشتى ، نهر و راه ، حق شُفعه نيست . » در روايت ديگرى آسياب و حمام نيز افزوده شده است .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 211
مساهمون: السيد البروجردي
ص٢١١