فرا گرفت . بيست ساله بود كه با برادر بزرگش عبدالغفور براى ادامه تحصيل به اصفهان رهسپار شد و در محضر علماى نامور زمان از قبيل علامه محمد تقى مجلسى ، شيخ بهايى ، ميرداماد ، ميرفندرسكى و ملاصدراى شيرازى زانوى ادب زد و به كسب علم پرداخت .
در زمانى كه ملاصدرا از شيراز به قم مهاجرت كرده و در كهك قم اقامت داشته و رياضت و علم باطن را شروع كرده بود ، ملامحسن و ملا عبدالرزاق لاهيجى به سويش شتافته و مدت هشت سال مونس تنهايى او بودند . در اين دوران ملاصدرا دو دختر فاضل و عالم خود را به دو شاگردش تزويج كرد و آن دو شاگرد و داماد را به « فيض » و « فياض » لقب داد .
از جمله مشايخ وى پدرش شاه مرتضى ، سيد ماجد بحرانى ، صدر الدين شيرازى ، مير محمدباقر داماد ، بهاءالدين عاملى ، محمد صالح مازندرانى و . . . و از جمله شاگردان وى پسرش علم الهدى ، سيد نعمتالله جزايرى ، قاضى سعيد قمى و . . . بودند .
وى در 22 ربيعالثانى و در 84 سالگى دارفانى را وداع گفت و در زمينى كه بعدها به قبرستان فيض معروف شد ، مدفون گرديد . مدفن او در كاشان در مقبرهاى به نام كرامت يا كرامات واقع است .
از تأليفات وى :
1 - الوافى
2 - تفسير الصافى
3 - تفسير الاصفى
4 - اصول المعارف
5 - المحجّة البيضاء
6 - مفاتيح الشرائع و . . .
قرن دوازدهم
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 41
مساهمون: السيد البروجردي
ص٤١