46 - محقق حلّى ( 602 - 672 ق )
ابوالقاسم جعفر بن حسن يحيى بن حسين سعيد هذلى حلّى ، ملقب به نجمالدين ومعروف به محقق حلّى .
فقيه گرانمايه ، محدث ارجمند ، اديب ، شاعر ، منشى و عالم اماميه و مرجع تقليد شيعه در دورهء خود .
در حلّه زاده شد و نخست در نزد پدر خود حسن بن يحيى بن سعيد ، مقدمات علوم روزگار را خواند و آن را پشت سر گذارد . پس از آن در نزد استادان آن دوره كه مشايخ وى در قرائت و روايت نيز بودند ، بهرهها برد :
نجيبالدين محمد بن جعفر بن ابوالبقاء هبه الله . نما حلّى الربعى ، سيد فخار بن معد موسوى ، شيخ مفيد الدين محمد بن جهم حلّى و . . .
در سرودن شعر ، بسيار چيرهدست و در نگاشتن نثر ، نوآفرين بود . نگاشتههايش در نهايت فصاحت ، بلاغت و جزالت بود .
شاگردانى كه در نزدش درس آموختند ، عبارتند از :
حسن بن يوسف بن مطهر حلّى - مشهور به علامه ذايع الصيت [ / پرآوازه ] - حسن بن داود حلّى ، سيد غياثالدين عبدالكريم صاحب فرحه الغرى ، سيد جلالالدين محمد بن على بن طاووس ، جلالالدين محمد بن محمد كوفى هاشمى ، نجمالدين طمان بن احمد عاملى شامى و . . .
اعيان الشيعه و برخى كتب رجال ، سال درگذشت وى را 676 ق گزارش كردند . وى در همان شهر حلّه درگذشت و به خاك سپرده شد .
تأليفات وى :
1 - شرائع الاسلام فى مسائل الحلال و الحرام
2 - النافع ( مختصر الشرائع )
3 - المعتبر فى شرح المختصر
4 - اصول الدين