149 - 45395 - ( 4 ) امام صادق عليه السلام دربارهء اين كه مرد ادّعاى حقّ مىكند ولى بيّنه ندارد و به نفع او حكم مىشود كه مدعّىعليه بايد سوگند بخورد و مدّعىعليه آن را بر مدعّى باز مىگرداند كه سوگند ياد كند كه حقّش آنگونه كه گفته ثابت است تا مدّعى عليه به او بدهد آنچه را كه بر آن سوگند خورده است .
فرمود : « اين حقّ اوست و اگر مدّعى از سوگند امتناع ورزد ، حقّى ندارد .
و اگر حقّ بر مرد با بيّنه ثابت شود - در حالى كه او منكر است و او بخواهد كه مدّعى سوگند بخورد - اين حقّ كه براى مدّعى است از مدعّىعليه ساقط نمىشود . اين براى اوست ؛ چون حقوق گاهى ساقط مىشود به گونهاى كه آن كس كه حقّ بر گردن اوست ، نمىفهمد و هر كس كه آنچه بر او واجب است نشناسد ، حاكم بايد او را از آنچه بر او واجب است ، آگاه سازد . پس اگر سوگند را درخواست كرد ، اين حقّ براى اوست و اگر مرد ادّعايى كند و آن شخص انكار نمايد و او را سوگند دهد و او برايش سوگند بخورد سپس مدّعى براى ادّعاى خود بيّنه بياورد ، بيّنهاش پذيرفته مىشود . »
ارجاعات
گذشت
در روايت پانزده از باب ششم ، فرمودهء امام معصوم عليه السلام كه : « بر گرداندن سوگند به مدّعى با اينكه بيّنه دارد ؛ چرا كه اين نابينايى را از بين مىبرد و در قضاوت استوارتر است . »
و در روايات باب هجده ، چيزى است كه مىتوان همين مفاد را از آن بهره گرفت ؛ مراجعه كنيد .
باب 22 حقّ سوگند دادن منكر توسط مدّعى
150 - 45396 - ( 1 ) محمّد بن مسلم از امام صادق يا امام محمّد باقر عليهم السلام دربارهء اينكه مرد ادّعا مىكند ولى بيّنه ندارد ، روايت كرده است كه : « حضرت فرمود : او را سوگند مىدهد پس اگر منكر ، سوگند را به صاحب حقّ برگرداند و او سوگند نخورد ، حقّى براى او نيست . »
151 - 45397 - ( 2 ) امام صادق عليه السلام دربارهء مردى كه حقّى عليه او ادّعا مىشود و صاحب حقّ بيّنه ندارد ، فرمود : « صاحب حقّ ، مدّعىعليه را سوگند مىدهد . اگر او از اين كه سوگند بخورد امتناع كند و به صاحب حقّ بگويد كه من سوگند را بر تو باز مىگردانم ، بر صاحب حقّ واجب است كه سوگند بخورد و مالش را بگيرد . »