وقتى آن مرد برخاست پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : اين جبرئيل بود ، آمده بود تا دينتان را به شما بياموزد . و چنين بود كه هر گاه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به او مطلبى مىفرمود او مىگفت : « درست مىگويى » . پرسيد : روز قيامت چه زمانى است ؟ فرمود : سؤالشونده از سئوالكننده ( در اين باره ) عالمتر نيست . گفت : راست گفتى .
2 پايههاى ايمان
( 1 ) امير المؤمنين عليه السّلام بعد آنكه از كلمهء « راست گفتى » جبرئيل فراغت يافت چنين فرمود :
بدانيد كه ايمان بر چهار پايه بنا شده است : يقين و صبر و عدل و جهاد .
يقين
( 2 ) يقين بر چهار شعبه است : شوق و ترس و زهد و انتظار « 3 » .
هر كس مشتاق بهشت باشد شهوات را از ياد مىبرد ، و هر كس از آتش بترسد از محرّمات پرهيز مىكند ، و هر كس نسبت به دنيا زهد و بىاعتنايى كند مصيبتها بر او آسان مىشود « 4 » ، و هر كس به انتظار مرگ باشد در خيرات مىشتابد .
صبر
( 3 ) صبر بر چهار شعبه است : بصيرت در فهم و درك « 5 » ، تأويل و تبيين حكمت ، شناخت عبرتها « 6 » ، سنن پيشينيان .
هامش
( 3 ) هر يك از شعبهها در جملههاى بعد توضيح داده مىشود .
( 4 ) « ب » : مصيبتها را آسان مىشمارد .
( 5 ) « ب » : نظر با حجّت .
( 6 ) « د » : نصيحت گرفتن از عبرتها .