كه يكى باشد - مال او مىباشد و در صورتى كه متعدد باشند به طور مساوى تقسيم مىشود . و اگر از يكى از برادر و خواهرهاى پدرى باشد مال در صورت انفراد مال او است و در صورت تعدد بين آنها تقسيم مىشود ؛ و مرد دو برابر زن ارث مىبرد .
و اگر اولاد از برادر و خواهرهاى متعدد مادرى باشند ، پس چارهاى نيست از فرض حيات واسطهها و تقسيم مساوى بين آنان ، سپس سهم هر يك بين اولادشان به طور مساوى تقسيم مىشود .
و اگر اولاد از دو خواهر يا بيشتر پدرى و مادرى يا پدرى - در صورت نبود پدر و مادرى - باشد مانند فرض سابق است ، ليكن مرد دو برابر زن ارث مىبرد .
و اگر اولاد از ذكور پدر و مادرى يا پدرى يا از ذكور و اناث پدر و مادرى يا پدرى باشند چارهاى از فرض زنده بودن واسطهها و تقسيم بين آنها به طورى كه مرد دو برابر زن ارث ببرد نيست ، سپس سهم هر يك از آنان بين اولادشان تقسيم شود و مرد دو برابر زن ارث ببرد .
( 1 )
سوم - كلام در اولادى كه با وسائط متعدد است ، در ارث كسى كه به او قرابت دارند و چگونه بين آنها تقسيم مىشود مانند كلام در مسألهء گذشته است .
( 2 )
چهارم - اولاد برادر و خواهر پدرى فقط با وجود اولاد برادر و خواهر پدرى و مادرى در تمام وسائط ، ارث نمىبرند
به شرطى كه در يك درجه باشند .
( 3 )
پنجم - جد و جده با واسطه با وجود يكى از جد و جده بدون واسطه ارث نمىبرد
و اگر يكى از جد و جدههاى چهارگانه بدون واسطه موجود باشد جد و جده با واسطه ارث نمىبرد و با وجود يكى از صاحبان يك واسطه ، صاحب واسطههاى متعدد ارث نمىبرد . و همچنين هر نزديكترى مقدم بر هر دورترى مىباشد .
( 4 )
ششم - جدّ اعلى - به هر واسطهاى - وقتى با برادر و خواهر ارث مىبرد كه در صنف او نزديكتر از او نباشد
كما اينكه برادر و خواهر و اولاد آنها با هر واسطهاى با جد ارث مىبرند به شرطى كه در صنف آنها نزديكتر از آنها نباشد ، پس اگر جدّ جدّ اگر چه بالا برود با برادر باشد ارث مىبرد تا چه رسد به اينكه با فرزند او باشد .
و همچنين اگر فرزند برادر و خواهر اگر چه پايين برود با جد بدون واسطه ، با هم باشند ارث مىبرد تا چه رسد به اينكه با واسطه باشد و خلاصه نزديكترين فرد هر صنفى بر دورترين فرد همان صنف - نه صنف ديگر - مقدم است .
( 5 )
هفتم - اگر اجداد هشتگانه با هم باشند [ احتياط به مصالحه و تراضى ترك نشود ]
يعنى پدر و مادر از پدر پدر و پدر مادر و مادر پدر و مادر