قرآن را براى ما به يادگار گذاشته است و حافظان قرآن به صدها و هزارها نفر مىرسيد .
آيا پيامبر ( ص ) قرآن را فراموش مىكند ؟ !
از عايشه منقول است كه گفت : روزى پيامبر - ص - شنيد شخصى در مسجد ، قرآن مىخواند فرمود : خداوند اين شخص را رحمت كند كه مرا به ياد فلان آيه از فلان سوره انداخت . . . و در نقل ديگرى : مرا به ياد فلان آيه از فلان سوره انداخت كه فراموش كرده بودم « 1 » .
همچنين در روايت ديگرى اين قضيه نقل مىگردد : پيامبر اكرم - ص - در نماز ، سوره مؤمنين را مىخواند آيهاى را جا انداخت و بعد از فراغت از نماز فرمود : آيا « ابى » در ميان شما نبود ؟ .
أبى گفت چرا يا رسول اللّه پيامبر به او گفت : چرا مرا به ياد آن آيه نينداختى ؟ .
ابى گفت : گمان كردم آن آيه نسخ شده است .
حضرت فرمود : اگر نسخ شده بود به شما خبر مىدادم « 2 » .
ليكن دربارهء اين روايت آخرى بايد گفت كه مضمون آن درست نيست و به فرض صحت مدعى امكان فراموش كردن برخى از آيات توسط پيامبر اكرم ( ص ) است نه اينكه واقعا فراموش كرده باشد .
اما اينكه چرا اين روايت را نادرست مىدانيم به دلايل زير بر مىگردد .
اولا : امكان ندارد پيامبر قرآن را پس از وعده الهى :
سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ
« 3 » فراموش كند . و
« إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ »
در اين آيه و موارد مشابه براى بيان عموميت قدرت الهى است . خداوند مىخواهد بگويد اين عدم انساء كرامت و تفضلى است كه با خواست و اراده الهى منطبق است . و هيچ نيروى خارجى و بيرون از اراده خداوندى باعث نسيان يا عدم نسيان نمىگردد ؛ زيرا خداوند بر همه چيز قاهر است و حكمت او باعث عدم نسيان
هامش
( 1 ) صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 150 . و ج 2 ، ص 67 . مسند احمد ، ج 6 ، ص 62 و 138 . و به نقل از :
صحيح مسلم و سنن ابو داود ، ج 2 ، ص 31 . و كنز العمال ، ج 1 ، ص 538 به نقل از : احمد ، ابو داود ، بخارى و مسلم .
( 2 ) اصول سرخسى ، ج 2 ص 75 .
( 3 ) سورهء أعلى ، آيه 6 - 7 .