سزاوارترين مردمانيم به رسول خدا صلى الله عليه و آله . و ماييم آنان كه خدا دين خويش را از براى ما بيان فرموده ، و واضح و روشن نموده ، پس در كتاب خويش فرموده كه :
« شَرَعَ لَكُمْ »
؛ يعنى : « بيان و روشن كرد خداى تعالى از براى شما » ( و حضرت ، مخاطبين را بيان فرمود و فرمود : ) اى فرزندان محمد ،
« مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِهِ نُوحاً »
؛ از دينى كه به آن متمسّك شديد ، آنچه امر فرمود به آن نوح را » .
و حضرت فرمود : « به تحقيق كه ما را امر فرمود ، به آنچه نوح را به آن امر فرمود .
« وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ »
؛ و آنچه را كه وحى كرديم به سوى تو » . و حضرت فرمود : « يا محمد ،
« وَ ما وَصَّيْنا بِهِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى وَ عِيسى »
؛ و آنچه را كه امر فرموديم به آن ، ابراهيم و موسى و عيسى را » .
و حضرت فرمود : « پس به تحقيق كه مردم را تعليم داديم و به ايشان رسانيديم علم آنچه به ما تعليم داد ، و علم ايشان را به وديعت به ما سپرد . و ماييم وارثان پيغمبران اولوالعزم ( يعنى آنان كه در آيهء مذكورند ) .
« أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ »
، يعنى : ( و مضمون آن وصيّت و امر ، اين است كه : ) به پاى داريد دين اسلام را » . و حضرت فرمود : « اى اولاد محمد ،
« وَ لا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ »
؛ و پراكنده مشويد در آن » . حضرت فرمود : « بر يك امر جمع و متّفق باشيد .
« كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ »
؛ بزرگ و دشوار و گران است بر مشركين » . و حضرت فرمود كه : « آنان كه شرك آوردهاند به ولايت على عليه السلام
« ما تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ »
؛ آنچه مىخوانيد ايشان را به سوى آن » . فرمود : « از ولايت على عليه السلام . يا محمد ، به درستى كه خدا راه مىنمايد به سوى خويش هر كه را كه باز كرد ، و رو به سوى حقّ آورد كه تو را اجابت كند به سوى ولايت على عليه السلام » ( و حضرت بعضى از آيه را ذكر نفرموده و آن اين است كه :
« اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ »
« 1 » . به اين سبب ، تغيير سياق داده مضمون آن را ذكر فرموده تا بدانند كه آن حضرت به جهت غرضى انداخته ، آنچه را كه از آيه انداخته ؛ زيرا كه غرض به شرح آن تعلّق نگرفته . و ترجمهء آن اين است كه : « خدا بر مىگزيند براى خود به جهت رسالت از رسولان خويش ، هر كه را كه خواسته باشد » ، بنا بر احد التّفسيرين ) .
602 / 2 . محمد بن يحيى ، از احمد بن محمد ، از على بن حكم ، از عبدالرّحمان بن كثير ،
هامش
( 1 ) . شورا ، 13 .