( بنا بر آنچه در بعضى نسخهها واقع شده ، معنى آن مىشود كه در آن آيه ، در غير راهى كه دارد مىرود و آن را مىدزدد . بنا بر بعضى نسخهها ، معنى آن است كه آن آيه را تحريف مىكند . ظاهر اين است كه هر دو ، تحريف باشد و اول صحيح است . و خطاب حضرت در اين حديث ، با علما اصحاب خويش بوده ) .
103 / 5 . محمد بن اسماعيل ، از فضل بن شاذان ، از حمّاد بن عيسى ، از رِبعى بن عبداللَّه ، از محمد بن مسلم ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود كه : « عالم را مىرسد آنكه بگويد كه : خدا بهتر مىداند ، چون او را سؤال كنند از چيزى و حال آنكه او را نمىداند ، و غير عالم را روا نيست كه اين را بگويد » .
104 / 6 . على بن ابراهيم ، از احمد بن محمد بن خالد ، از حمّاد بن عيسى ، از حريز بن عبداللَّه ، از محمد بن مسلم ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود كه :
« چون يكى از شما را سؤال كنند از آنچه نمىداند ، بگويد كه : نمىدانم و نگويد كه : خدا بهتر مىداند ؛ زيرا آن شكى در دل صاحبش مىاندازد كه او نيز مىداند . و چون آنكه از وى سؤال شده بگويد كه : نمىدانم ، سائل او را متهم نمىسازد » .
105 / 7 . حسين بن محمد ، از مُعلّى بن محمد ، از على بن اسباط ، از جعفر بن سَماعه ، از چند نفر ، از ابان ، از زرارة بن اعيَن روايت كرده كه گفت : از امام محمد باقر عليه السلام سؤال كردم كه حق خدا بر بندگان چيست ؟ فرمود : « آنكه بگويند آنچه را كه مىدانند ، و بايستند در نزد آنچه نمىدانند » ( كه چيزى نگويند ) .
106 / 8 . على بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن ابى عُمير ، از يونس ، از ابو يعقوب - كه اسحاق بن عبداللَّه است - از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود : « به درستى كه خدا بندگان خويش را ترغيب كرده به دو آيه از كتاب خود : يكى آنكه نگويند تا بدانند ، و ديگر آنكه رد نكنند آنچه را كه نمىدانند . خداى عز و جلّ فرموده است :
« أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ أَنْ لا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ »
« 1 » ، يعنى : « آيا گرفته نشد برايشان پيمانى كه در كتاب است ( يعنى تورات ) تا آنكه نگويند بر خدا مگر سخن راست و آنچه را كه حق باشد » .
و فرموده است :
« بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ »
« 2 » ، يعنى : بلكه تكذيب
هامش
( 1 ) . اعراف ، 169 .
( 2 ) . يونس ، 39 .