انسان راضى نيست كسى او را به قبول دين و عقيدهاى مجبور سازد همين طور نبايد كسى را به پذيرش دين و عقيده خود مجبور كند .
به طورىكه خداوند عالم كه آفريدگار انسان است او را به اطاعت و عبادت خود مجبور نمىسازد تا آنجا كه در قرآن مىفرمايد :
« وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَ ما يَفْتَرُونَ »
« 1 » يعنى : اگر خدا مىخواست كفار نمىتوانستند آن كارها را انجام دهند پس آنها را با افكارشان واگذاريد . و اگر اين آيه را همراه با آيات
« لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ . . . »
« 2 » و
« لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ »
« 3 » و
« وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ »
« 4 » بياوريم و مجموعه اين آيات و آيات مشابه را روى هم بگذاريم روى اين اصل كه برخى از آيات قرآن بعض ديگر را تفسير مىكند چنين نتيجهاى مىگيريم كه اسلام آئين صلح و مسالمت است و جز با كسانىكه از در ستيز و جنگ درمىآيند ، به نبرد نمىپردازد .
و نيز معناى حديثى كه پيامبر فرمودند : « امرت ان اقاتل الناس ، حتى يقولوا لا إله الا اللّه . . . » من تا سر حدّ توحيد مأمور جنگ با مردم هستم اين است كه پيامبر با مردمى كه مفسدهجو و فتنهانگيز بودند مىجنگيد و در قرآن نيز اين معنى مورد تأكيد است در آنجا كه مىفرمايد :
« وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا
هامش
( 1 ) . سوره انعام : 112 .
( 2 ) . سوره بقره : 256 .
( 3 ) . سوره غاشيه : 22 .
( 4 ) . سوره بقره : 190 .