پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۸ — صفحه 73

پدیدآورندگان:

ص۷۳

مورد قبول و اطاعت مردم قرار گيرد . امام صادق ( ع ) مىفرمايد : اينها كسانى هستند كه بدون راهنما به تعلم و تفقه مىپردازند . گمراه مىشوند و گمراه ميكنند . أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ : نمىبينى كه شاعران در هر فنى از دروغ سخن ميگويند و در هر كار لغوى خوض كرده ، بباطل مدح و ذم مىكنند ؟ مقصود اين است كه اينها مغلوب هواى نفس هستند و مثل كسى كه در واديها سرگردان است ، به اشعار گوناگون روى آور مىشوند و از روى جهل به لغو و باطل مىپردازند و مدح و ذم بيهوده مىگويند . وَ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ : مردم را بكارهايى ترغيب مىكنند كه خود انجام نميدهند و از كارهايى منع ميكنند كه خود مرتكب مىشوند . سپس از جملهء اين شاعران گروه زير را استثناء كرده ، مىفرمايد : إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ : مگر شاعران با ايمان و نيكوكار ، نظير عبد اللَّه بن رواحه و كعب بن مالك و حسان بن ثابت و ديگر شعراء مؤمنى كه پيامبر خدا را مدح ميكنند و هجو كنندگانش را پاسخ مىگويند . از پيامبر خدا پرسيدند : در بارهء شعر چه مىگوييد ؟ فرمود : مؤمن به زبان و شمشيرش جهاد مىكند . به خدا گويا دشمنان را ( به شعر خود ) تير مىزنند . پيامبر خدا ( ص ) به حسان بن ثابت فرمود : آنها را هجو كن كه روح القدس با تست . شعبى گويد : ابو بكر و عمر و على ( ع ) شعر ميگفتند ولى على ( ع ) شاعرترين آنها بود . وَ ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيراً : و بسيار خدا را ياد مىكنند و شعر آنها را از ياد خدا غافل نميكند . وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا : و پس از مظلوميت ، بدفاع از پيامبر و مؤمنين مىپردازند .