پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۸ — صفحه 44

پدیدآورندگان:

ص۴۴

برخى گويند : براى حمام‌ها برج مىساختند و هود اين كارشان را مورد انكار قرار داد . وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ : ساختمانها و كاخهاى محكمى مىسازيد يا آبگيرهايى درست مىكنيد كه گويا هرگز نميميريد . اين بناهاى محكم براى كسى خوب است كه طمع حيات ابدى داشته باشد . برخى گويند : يعنى بفكر زندگى ابدى دنيا هستيد و در بارهء مرگ فكر نميكنيد . وَ إِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ : هنگامى كه ميخواهيد كسى را تنبيه و مجازات كنيد ، نهايت سختگيرى را در بارهء او مرتكب شويد . برخى گويند : يعنى وقتى كيفر ميدهيد ، بناحق مىكشيد . فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ : معنايش گذشت . وَ اتَّقُوا الَّذِي أَمَدَّكُمْ بِما تَعْلَمُونَ : از خدايى بپرهيزيد كه به نعمتهايى كه ميدانيد پياپى براى شما مدد و كمك مىفرستد . أَمَدَّكُمْ بِأَنْعامٍ وَ بَنِينَ وَ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ : شما را به چارپايان و فرزندان و باغها و چشمه‌ها كمك كرده و على الدوام براى شما كمك مىفرستد . إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ : مىترسم كه در آن روز بزرگ يعنى قيامت ، گرفتار عذاب شويد . قيامت را روز بزرگ خوانده ، زيرا ترسهاى آن بزرگ است . قالُوا سَواءٌ عَلَيْنا أَ وَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُنْ مِنَ الْواعِظِينَ : گفتند : چه ما را نهى كنى چه نكنى يكسان است . بهر حال ما گفتار ترا نميپذيريم . يعنى موعظه و ترك موعظه براى ما يكسان است . إِنْ هذا إِلَّا خُلُقُ الْأَوَّلِينَ : اينها كه تو مىگويى دروغهاى مردم قديم است كه بيهوده ادعاى نبوت ميكردند و پيامبر نبودند . تو هم مثل آنهايى . بنا بر اينكه بضم خاء خوانده شود ، يعنى : اينها كه ما ساخته‌ايم ، بنا بر سنت و رويه‌اى است كه از گذشتگان بيادگار مانده است .