تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٧ — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣

آن « بالحكم الحق » است . مفعول « ينطق » حذف شده هُمْ لَها عامِلُونَ : اين جمله در محل رفع و صفت « اعمال » است مستكبرين : حال تنكصون : خبر « كان » سامرا : اسم جمع و حال

مقصود :

پس از آنكه حال مؤمنين و كافرين را بيان كرد ، به بيان اين مطلب مىپردازد كه تكليف افراد به اندازهء قدرت ايشان است . وَ لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها : هيچكس را به تكليفى كه توانايى آن ندارد ، مكلف نميكنيم . وَ لَدَيْنا كِتابٌ يَنْطِقُ بِالْحَقِّ : پيش فرشتگان مقرب ! كتابى است كه به حق سخن ميگويد و گواهيهايى ميدهد كه بسود و يا زيان شماست . اين كتاب را فرشتگان بفرمان ما مىنويسند . مقصود نامهء اعمال است . وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ : هيچكس ظلم نميشود . يعنى از ثوابشان چيزى كم و بر عقابشان چيزى افزوده نميشود و كسى بگناه ديگرى مؤاخذه نميگردد . بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هذا : لكن قلوب كفار از اين كتاب كه مشتمل بر وعده و تهديد است ، سخت غافل است . حسن گويد : يعنى در جهل و حيرتند . وَ لَهُمْ أَعْمالٌ مِنْ دُونِ ذلِكَ هُمْ لَها عامِلُونَ : علاوه بر غفلت و جهل ، كارهايى زشت هم انجام ميدهند و بنا بر اين هم كيفر كفر را مستوجبند و هم كيفر كردار زشت را . برخى گويند : يعنى كارها و خطاهايى مرتكب ميشوند كه سواى حق است . برخى گويند : يعنى پيش از فرا رسيدن مرگشان ، ناچار كارهايى انجام ميدهند . برخى گويند : يعنى كارهاى ديگرى هم انجام ميدهند كه از لحاظ زشتى و ناپسندى ، از كفر كوچك‌ترند و تا روز مرگ اين كارها را انجام ميدهند . حَتَّى إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ : بر اين حال باقيند تا وقتى كه ثروتمندان