لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ وَ عَتَوْا عُتُوًّا كَبِيراً
: سوگند كه اينان با اين سخنانشان در پى كبر و خود پسندى برخاستهاند و سخت در پى طغيان و عنادند و فرمان خدا را تمرد كردهاند .
اكنون اعلام مىكند كه در روز قيامت ، آنها فرشتگان را خواهند ديد :
يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلائِكَةَ لا بُشْرى يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ
: روزى فرشتگان را خواهند ديد كه هيچكس مردم مجرم را نويد به بهشت و پاداش نخواهد داد . مقصود از مجرم در اينجا كافر است .
وَ يَقُولُونَ حِجْراً مَحْجُوراً
: فرشتگان در آن روز به آنها مىگويند : حرام است بر شما كه كسى شما را نويد دهد .
برخى ميگويند : در دوران جاهليت رسم بود كه هر گاه در ماههاى حرام كسى به كسى بر مىخورد كه از او مىترسيد ، به او ميگفت :
« حِجْراً مَحْجُوراً »
يعنى به - احترام اين ماه ، بر تو حرام است كه متعرض من شوى و بدينوسيله جلو تجاوز او را ميگرفت . در روز قيامت همه مجرمين همين عبارت را در برابر ملائكه بر زبان مىآورند به اميد اينكه برايشان نفعى داشته باشد .
برخى گويند : يعنى فرشتگان به آنها مىگويند : جز كسى كه خدا را به يگانگى شناخته ، نمىتواند وارد بهشت شود .
برخى گويند : يعنى فرشتگان به آنها مىگويند : حرام است بر شما كه پناه بياوريد ، هيچكس به شما پناه نخواهد داد .
وَ قَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً
: ما به كردار آنها مىپردازيم و آن را به صورت غبار پراكندهاى در مىآوريم كه هيچ فايدهاى براى آنها نداشته باشد . اين قسمت از نظر فن بلاغت عجيب است . زيرا ميخواهد بگويد :
همچون كسى كه به چيزى روى مىآورد كه آن را نمىپسندد و قصدش ديگرگون ساختن آن است ، ما نيز بكردار ناپسند و مكروه آنها روى مىآوريم و آن را بر باد ميدهيم . مقصود اين است كه آنها در دنيا كارهايى كردهاند كه از آنها اميد فايده