پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۷ — صفحه 157

پدیدآورندگان:

ص۱۵۷
خدا . عثمان گفت : حكم بن ابى العاص . زيرا پيامبر پسر عموى تست و به نفع تو حكم مىكند ! قريب به همين مضمون از امام باقر ( ع ) روايت شده است .

مقصود :

وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا : مىگويند خدا را به يكتايى و رسولش را به رسالت تصديق مىكنيم و مطيع هستيم . ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ : آن گاه گروهى از آنها پس از اقرار به ايمان روى گردان مىشوند . وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ : اينان كه ادعاى ايمان مىكنند و از حكم خدا و رسول روى گردانند ، ايمان ندارند . از اين آيه ، استفاده مىشود كه اگر كسى به زبان ادعاى ايمان كند ، مؤمن نيست . زيرا اگر مؤمن بود ، در اين آيه ، نفى ايمان از وى نمىشد . وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ : هنگامى كه بسوى كتاب خدا و حكم و شريعت او و حكم رسولش دعوت مىشوند تا ميان آنها حكم كند ، گروهى از آنها اعراض مىكنند . اينكه پس از نام خدا ، رسول را ذكر ميكنند ، بخاطر اين است كه حكم رسول به امر خداست و حكم خدا و رسول يكى است . وَ إِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ : اگر بدانند كه آنچه حق است واقع مىشود و با آن مواجه مىشوند ، بسوى پيامبر آمده ، به سرعت ايمان مىآوردند و تسليم مىشدند . سپس در رد آنها مىفرمايد : أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ : آيا اينان در دل خود نسبت به نبوت تو شك دارند و گرفتار نفاقند ؟ اين استفهام براى تقرير است . يعنى چنين است . البته چنين بيانى براى نكوهش و توبيخ رساتر است . مقصود اين است كه نبوت تو ظاهر است و احتياجى به شاهد و بينه ندارد . نكوهش بر آنهاست كه گرفتار نفاقند . شاعر مىگويد :