ترك آنها تهديد به كيفر كرده است .
وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبالَ
: برخى گويند : متعلق به سابق است . يعنى : در روزى كه كوهها را به راه اندازيم ، باقيات صالحات ، پاداش بهترى دارند .
برخى گويند : اين آيه ، ابتداى كلام است . يعنى : روز قيامت را به ياد آور كه كوهها را به راه مىاندازيم .
مقصود از به راه افتادن كوهها اين است كه : خداوند آنها را از جا مىكند و آنها را به صورت غبار پراكنده در مىآورد .
برخى گويند : منظور اين است كه كوهها مثل ابر ، بر روى زمين به حركت در - مىآيند و خداوند آنها را متلاشى و به صورت تلهاى رمل در مىآورد . چنان كه مىفرمايد :
يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ
( مزمل 14 : در آن روز كوهها و زمين بلرزند و به صورت رمل در آيند ) سپس به صورت پشم زده ، آن گاه به صورت غبار پراكنده ، در مىآيند . چنان كه ميفرمايد :
وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا
( واقعه 5 و 6 : كوهها پاره پاره شوند و به صورت غبار پراكنده در مىآيند ) سپس به صورت سراب ، در مىآيند ، چنان كه مىفرمايد :
وَ سُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً
( نبأ 20 : كوهها به حركت در مىآيند و سراب ميشوند ) .
وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً
: در آن روز چهرهء زمين را آشكار و بىپوشش مىنگرى كه بر آن كوهى و ساختمانى و درختى نيست كه آن را از چشمها پناه سازد .
عطا گويد : يعنى كسانى كه در دل زمين مدفون بودهاند ، بوسيلهء زمين ظاهر ميشوند . چنان كه پيامبر گرامى اسلام مىفرمايد :
ترمى الارض بافلاذ كبدها
يعنى :
زمين گنجهاى باطنى خود را بيرون مىافكند .
وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً
: در آن روز آنها را محشور و در موقف قيامت جمع مىكنيم و احدى از آنها را فروگذار نمىكنيم .
وَ عُرِضُوا عَلى رَبِّكَ صَفًّا
: آنان كه محشور ميشوند ، روز قيامت ، هر دستهاى و امتى بصف در آمده ، به پيشگاه خداوند عرضه مىشوند .
برخى گويند : مثل صفوف نماز ، صفها پشت سر يكديگر قرار مىگيرند .