از كسى كه به او مكر شده است و توجه ندارد به سخن خداوند كه مىفرمايد :
وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ
! ( غافر 44 : كارم را به خدا واگذار ميكنم ، زيرا خداوند به بندگان بيناست ) شنيدم كه بدنبال آن ميفرمايد :
فَوَقاهُ اللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا
( خداوند او را از عواقب شوم نيرنگ ايشان حفظ كرد ) و تعجب دارم از كسى كه دنيا را ميخواهد و توجه نميكند بسخن خداوند كه ميفرمايد :
ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
! ( همين سوره 39 : هر چه خدا بخواهد ، همان است و نيرويى نيست جز به خداوند ) شنيدم كه بدنبال آن ميفرمايد :
فَعَسى رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ
( خداوند باغى به من خواهد داد بهتر از باغ تو ) كلمهء ( عسى ) براى ايجاب است .
هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ
: در آنجا و در آن وقت ، كه مرد كافر و مرد مؤمن با هم نزاع ميكردند ، تنها خداوند بود كه بندگان را يارى ميكرد و آنها را عزت مىبخشيد .
پس خداوند صاحب اختيار بندگان خويش است و مىتواند آنها را يارى كند .
برخى گويند : « هنا لك » اشاره به روز قيامت است . يعنى : روز قيامت ، اختيارات بدست خداست . در آن روز مردم ، در برابر خداوند تسليم شده ، به او ايمان ميآورند و از بتهاى خود اظهار تنفر ميكنند .
اين معنى از قتيبى است .
برخى گويند : يعنى خداوند در قيامت ، مؤمنان را يارى و كافران را خوار مىكند ، بنا بر اين در آن روز تمام اختيارات و قدرتها بدست خداوند است و ديگران را اختيار و قدرتى نيست .
هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً
: پاداشى كه او مىدهد ، از پاداش ديگران بزرگتر و بهتر و نتيجهء فرمانبرداريش بهتر از نتيجهء فرمانبردارى ديگران است . - اين جمله به تقدير « هو خير عقب طاعة » است .
عقب و عقبى و عاقبة بيك معنى هستند .