إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً
: بزنا نزديك نشويد ، زيرا معصيتى بزرگ است . يعنى همان طورى كه زنا در جاهليت ، زشت شمرده مىشد ، امروز هم زشت است . نظير اين تعبير ، در قرآن مجيد ، بسيار است .
وَ ساءَ سَبِيلًا
: و زنا بد راهى است . اشاره به اين است كه : عقل ، زنا را زشت مى - شمارد ، زيرا فرزند احتياج به پدر و مادر دارد و نمىتوان زناكاران را بر يكديگر ترجيح داد ، در نتيجه نسبت فرزند به والدين ، قطع مىشود و قانون ارث از بين مىرود وصلهء رحم و حقوق پدر و مادر ، نسبت به اولاد ، منتفى مىشود . همهء اينها از نظر عقل ، زشت و ناپسند است .
از على ( ع ) روايت است كه پيامبر گرامى اسلامى فرمود :
- زنا را شش خصلت است : سه خصلت در دنيا و سه خصلت در آخرت . اما خصلت هاى دنيوى آن ، يكى اينكه نور صورت را مىبرد ، ديگر اينكه روزى را قطع مىكند .
سوم اينكه فناى انسان را نزديك مىسازد . اما خصلتهاى اخروى آن ، خشم پروردگار ، بدى حساب و دخول در آتش يا جاويدان ماندن در آتش است .
وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ
: جز به حق ، خون كسى را نريزيد . خون ناحق را خداوند تحريم كرده است . لكن كسى كه كافر يا مرتد يا مرتكب قتل ناحق شده يا زناى محصنه كرده است ، قتلش حق است و حرام نيست .
وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً
: كسى كه بنا حق كشته شود ، به ولى او حق دادهايم كه قاتل را بكشد يا از او خونبها بگيرد يا او را عفو كند . اين معنى از ابن عباس و ضحاك است . قتاده گويد : ولىّ او فقط حق قصاص دارد .
فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كانَ مَنْصُوراً
: قبلا تفسير اين جمله را نوشتهايم .
وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ
:
تفسير اين جمله نيز در سورهء انعام آمده است .
وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ
: و به عهد خود وفا كنيد و در مورد مال يتيم و غير آن به مفاد وصيت رفتار نمائيد .