براى شما گنج است » حسن و عكرمه گويند : قوت ، اسب نر و رباط ، اسب ماده است .
تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ
: با تهيه نيرو و سلاح و مركب ، مشركين مكه و كفار عرب و ديگران را بوحشت مىافكنيد . در بارهء اين « ديگران » اختلاف است . مجاهد مىگويد : يهود بنى قريظه است . سدى گويد :
ايرانيان است . حسن و ابن زيد گويند : منافقين است ، زيرا مسلمين بدشمنى آنها آگاه نبودند ، در حالى كه اينان نيز دشمن بودند .
لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ
: شما اين دشمنان را نمىشناسيد ، زيرا نماز مىخوانند و روزه مىگيرند و به يگانگى خدا و رسالت محمد ( ص ) شهادت مىدهند و با مؤمنين مختلط هستند ، لكن خداوند آنها را مىشناسد ، زيرا داناى اسرار است . برخى گفتهاند : منظور جن است . طبرى همين معنى را پسنديده و گفته است : با كلمهءهاى
« عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ »
همهء دشمنان ظاهرى نام برده شدند ، بنا بر اين منظور دشمنانى است كه به چشم ديده نمىشوند .
وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ
: شما هر چه را كه در راه جهاد و در راه طاعت خدا انفاق كنيد ، پاداش آن را در آخرت خواهيد ديد و چيزى از پاداش شما كاسته نمىشود .
وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
: اگر آنها به ترك جنگ و آشتى كردن ، تمايلى نشان دهند ، تو هم تقاضاى صلح را بپذير و به آن متمايل باش و كار خود را به خدا واگذار .
إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
: خداوند شنوا و داناست و هيچ چيز بر او پنهان نيست .
برخى گفتهاند : اين آيه ، با آيهء :
« فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ »
( توبه 5 ) و آيهء :
« قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ »
( توبه 29 ) نسخ شده است .
برخى گفتهاند : منسوخ نيست : زيرا اين آيه در بارهء اهل كتاب و آن آيات در بارهء بت پرستان است . همين قول صحيح است ، زيرا آن آيه در سال نهم در سورهء برائت نازل گرديد و پيامبر خدا بعد از آن با نصاراى نجران مصالحه كرد
.