بيان آيه 55 - 56
اعراب :
فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ : تتمهء صلهء « الذين » است . عطف جملهء اسميه بر جملهء فعليه ، از اين جهت جايز است كه معناى حال از آن استفاده مىشود . زيرا سماجت آنها در كفر ، به اينجا منجر مىشود ، كه در اين حال ايمان نمىآورند . ثُمَّ يَنْقُضُونَ : در اينجا مستقبل بماضى عطف شده است ، زيرا مقصود اين است كه آنها همواره عهد شكنى مىكنند و اين فعل ترك نخواهد شد .
مقصود :
اكنون خداوند در نكوهش كفار مىفرمايد : إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ : در حكم يا در علم خدا ، بدترين موجوداتى كه در روى كرهء خاكى در گشت و گزارند ، كسانى هستند كه بر كفر خود باقى مانده و ايمان نمىآورند . اين آيه ، در حقيقت اخبار از غيب مىدهد و مىگويد : آنها تا دم مرگ ايمان نخواهند آورد و همين طور هم شد . سپس به وصف آنها پرداخته ، مىفرمايد : الَّذِينَ عاهَدْتَ مِنْهُمْ « 1 » : مشركينى كه با آنها پيمان بستى . مجاهد گويد : مقصود يهود بنى قريظه است كه با پيامبر خدا پيمان بستند كه به او زيان نرسانند و با دشمن او همكارى نكنند . لكن در جنگ خندق بوسيلهء فرستادن اسلحه ، دشمنان پيامبر را يارى كردند . يك بار ديگر نيز پس از اين پيمان شكنى ، با پيامبر پيمان بستند و باز هم پيمان شكنى كردند و خداوند از آنها انتقام گرفت . ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَ هُمْ لا يَتَّقُونَ : هر چه با اينها پيمان ببندى ، پيمان شكنى مىكنند و از نقض عهد يا عذاب خدا باك ندارند .