اعراب :
مقصود :
اكنون خداوند در بارهء كمكهاى خود در جنگ بدر به مسلمين مىفرمايد : إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا : ابن عباس گويد : منظور اين است كه خداوند قادر است كه شما را يارى كند ، زيرا هنگامى كه در كنار وادى نزديك بمدينه بوديد و ذلت و زبونى دامنگير شما شده بود ، شما را يارى كرد . وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى : در آن وقت ، مشركين هم در آن طرف وادى كه از مدينه دور تر بود فرود آمده بودند . وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ : ابو سفيان و همراهانش كه همراه كاروان بودند ، در محلى پايينتر ، در طرف ساحل دريا قرار داشتند . كلبى گويد : در سه ميلى ساحل دريا بودند . در اينجا خداوند به اين مطلب اشاره مىكند كه دو لشكر بدون ميعاد قبلى ، روبروى هم قرار گرفتند و مسلمين با كمى عده گرفتار كم آبى و رملى شده بودند كه پاى آنها در آن فرو مىرفت ، اما مشركين داراى عدهء بسيارى بودند و آب را هم در اختيار داشتند و كاروان - كه حامل اموال تجارتى ايشان بود - در پايينتر آنها قرار داشت . با اينهمه ، خداوند ، مسلمين را يارى كرد ، تا بدانند كه پيروزى از جانب خداست . وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ : اگر براى گرد آمدن در محل جنگ ، وعدهاى گذاشته بوديد و از كثرت جمعيت آنها مطلع مىشديد ، تاخير مىكرديد و مرتكب خلف وعده مىشديد . اين معنى از ابن اسحاق است . برخى گويند : يعنى